Nieuwe tentoonstelling Navigo: Onze vissers – Het DNA van het zilte leven

De nieuwe zomertentoonstelling in het Navigo - Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke heet 'Onze vissers – Het DNA van het zilte leven'. Jaarlijks bouwt het NAVIGO-museum in Oostduinkerke, dat op jaarbasis zo'n 45.000 bezoekers over de vloer krijgt, een tijdelijke expo uit. Die start in de zomer en loopt tot begin 2018.

Het NAVIGO-museum verkent dit jaar voor zijn thematentoonstelling de Vlaamse kust van oost naar west en gaat daarbij op zoek naar de zeevisserscultuur en wat er nog van rest.

Wie waren ze die vissers? Waar zijn ze nu?

Ineke Steevens, directeur van het NAVIGO- Nationaal Visserijmuseum: 'Onze kust is maar zo'n zestig kilometer lang en toch zijn er heel wat verschillen tussen de vissers van de West-, Midden- en Oostkust. De visserij aan de Vlaamse kust is in volle transitie, waardoor veel van de typische zeevisserscultuur verdwijnt. Deze tentoonstelling wil het erfgoed en de ziel van onze visserscultuur vastleggen. Het is een expo voor en door vissers gemaakt en de belevingswaarde is dus groot, niet alleen in de tentoonstelling zelf maar ook in de workshops die erbij horen.

De tentoonstelling maakt deel uit van het tweeluik ‘Stoer’ waarvan vorig jaar de expo ‘Engelen der Zee’ gebracht werd met foto’s van Stephan Vanfleteren van kwetstbare jongeren van Koninklijk Werk Ibis Bredene.

'Onze vissers – Het DNA van het zilte leven' toont historische foto's en objecten uit private en museale collecties. Op een lange tafel van steigerhout liggen objecten door en voor vissers gemaakt en gebruikt. Zoals een ‘piekenoas’, het mes dat vissers altijd bij zich hadden met de afbeelding van een ‘schoppen’ of ook wel een ‘pieken’ op het lemet. Vandaar de naam piekenoas. Ook is er een tabakszak gemaakt uit robbenhuid en monsterboekjes, vergelijkbaar met een persoonlijk paspoort van elke zeevarende. Breinaalden zijn er in alle formaten, voor grote en kleine netten, gebruikt door mannen, vrouwen en kinderen.

Piekenoas gezocht !                    

De vissers konden niet zonder een piekenoas, ze hadden er altijd een bij zich. Vandaar het gezegde: ‘A visser zonder piekenoas is gelik een hoere zonder trutte'. Het vlijmscherpe zakmes, met een kenmerkende ‘schoppen’ op het lemmet, werd voor alles en nog wat aan boord gebruikt. Zowel om te eten als om de vis schoon te maken of om aan de netten te werken. Heb jij jouw piekenoas nog liggen? Of het vissersmes van jouw vader of grootvader en zou je het graag in de expo zien liggen? Neem dan zeker contact op met het museum.

Workshops

Wie zelf netten wil breien kan dat doen in een lessenreeks van acht donderdagavonden van telkens drie uur. Van 7 september tot 26 oktober.

Op donderdag 9 november is er een initiatie verse vis verwerken. ‘Vis en Place’. Je gaat naar huis met je eigen gefileerde vis.

Er zijn ook tattooworkshops want ‘Schepen vergaan, maar tattoos blijven bestaan’.

Voor tieners is er op 23 en 24 augustus een tweedaagse fotografieworkshop : ‘Iedereen smartphonefotograaf’ door Vicky Bogaert.

Catalogus: Onze Vissers.

Bij de tentoonstelling hoort een catalogus. Anne-Katrien Lescrauwaet en Jan Seys (VLIZ) schreven een uitgebreide geschiedenis van de Belgische zeevisserij vanaf 1830. Ineke Steevens (NAVIGO Museum) bekijkt de visserij door de ogen van een museumconservator. Martin Heylen stelt zichzelf op als een bewonderend observator die de zee beschouwt als een onbereikbare geliefde, en Stephan Vanfleteren kijkt oude én jonge vissers in de ogen. En dan is er nog de cd ‘Smory & De Visschers Piekenoas’ waarop onder meer Roland Van Campenhout het boek een extra stem geeft. Uitgegeven voor Hannibal.

Softcover: 25 euro. Luxe-editie : 39,50 euro.

De tentoonstelling loopt van 1 juli tot en met 7 januari 2018. Toegang inbegrepen bij aankoop van een ticket voor het museum. Elke zaterdag om 16 u is er een gratis rondleiding (inbegrepen in het toegangsticket). Voor kinderen is er een gratis zoektocht in de tentoonstelling voorzien.