Het MOT heropent met nieuwe tentoonstelling in het Prinsenkasteel

Op 15 juni opende het MOT opnieuw zijn deuren, en dat met een gloednieuwe tentoonstelling Steigers en steen. Bouwen aan het Prinsenkasteel. Iedereen welkom!

In Steigers en steen toont het MOT het werk van de steenhouwer: hoe vormt hij een ruw blok natuursteen om in een bruikbare bouwsteen? Een mooie collectie werktuigen illustreert het ganse verhaal van groeve tot bouwwerf. De donjon van het Prinsenkasteel is de gedroomde locatie om dit verhaal te brengen omdat die van kop tot teen met natuursteen is bekleed.

Doorheen de verdiepingen nodigen we de bezoeker uit om mee op zoek te gaan naar bouwkundige sporen die de geschiedenis van het kasteel verraden. Wat hebben de steenhouwersmerken en de bewerkingssporen ons te vertellen? Hoe komt die graffiti hier en waarvoor dienen de zware trekstangen en muurankers? Het Prinsenkasteel heeft nog heel wat geheimen prijs te geven, want het onderzoek naar het kasteel staat nog in de steigers.

Met deze tentoonstelling richt het MOT zich tot een ruim publiek, uiteraard gezinnen met kinderen, en iedereen die ervan droomt deze iconische toren te beklimmen en bouwkundig te verkennen. Deze tentoonstelling kwam tot stand met de steun van de provincie Vlaams-Brabant.

Praktisch

Open vanaf 15 juni 2020.

Open op reservatie elke weekdag van 10 tot 17 uur, tot en met september ook weekends en feestdagen.

Reserveren: telefonisch op 02 270 81 11.

Aanmelden aan de balie van het Guldendal (Guldendal 20 te Grimbergen)

Tickets Guldendal en Prinsenkasteel:

6 euro voor volwassenen

2 euro voor kinderen en jongeren van 6 tot 18 jaar

 

Een nieuwe invulling voor het Prinsenkasteel

Na jaren leegstand krijgt de donjon van het Prinsenkasteel eindelijk een invulling en gaat een iconisch gebouw in Grimbergen permanent open voor het publiek. Het beheer van de kasteelsite door het MOT is een grote meerwaarde die een actieve werking toelaat. De inhoudelijke werking van het MOT heeft via de technieken van de bouw een heel duidelijke link met het kasteel. Met de tentoonstelling biedt het museum een inhoudelijk sterk verhaal over het bouwkundig en technisch erfgoed.

In een latere fase wil het MOT van het Prinsenkasteel een kasteel in opbouw maken in plaats van een in verval door het als een laatmiddeleeuwse bouwwerf in te richten. De bedoeling is om er educatieve activiteiten rond de geschiedenis van het bouwen te organiseren. Het is zeker niet de bedoeling de ruïne terug te gaan opbouwen maar wel om ze van verder verval te vrijwaren.

Samen met het Gemeentebestuur van Grimbergen, de eigenaar van het gebouw, wordt er volop gewerkt aan een beheersplan. Dit plan is een belangrijke stap in de verdere restauratie en ontsluiting van de site.

Wat is een donjon?

Een donjon is een middeleeuwse woontoren. Vanaf de 12de eeuw werd het optrekken en bewonen van een woontoren een echte mode. De heren die deze torens lieten bouwen wilden een veilig onderkomen hebben in de allesbehalve veilige tijden. Een donjon is er dan ook op voorzien een behoorlijke belegering te kunnen weerstaan. Afgezien van deze beschermende functie was het zeker ook een middel om sociale status aan te tonen. Iemand die in de middeleeuwen zo’n bouwwerk kon optrekken, genoot veel aanzien.

De donjon van het Prinsenkasteel is een poortdonjon en gaf dus toegang tot de burcht. Door middel van een valhek en twee poorten konden donjon en burcht afgesloten worden. Torens die toegangspoort en woonfunctie combineren, zijn zeldzaam in Vlaanderen.

Elke verdieping van een donjon heeft een of meer specifieke functies. Meestal is de eerste verdieping de ontvangstruimte maar hier in het Prinsenkasteel wijst de weinig luxueuze aankleding daar niet echt op.

De tweede verdieping is ongetwijfeld de belangrijkste verdieping. Er is een grote haard, nissen met zitbanken aan de ramen en een toilet waarvan de deur niet rechtsreeks op de zitruimte uitgeeft, een echte luxe naar middeleeuwse normen! Van op deze verdieping was er ook toegang tot de weergangen en het was dus het knooppunt van waaruit de burcht gecontroleerd werd.

Het derde niveau was wellicht het nachtelijk vertrek. De nissen in de muur zijn recentere gaten die gehakt werden om duiven te laten nestelen. Op die manier werd deze toren, net zoals de andere hoektoren, aangepast om als duiventoren gebruikt te worden.

Ontdekking van de sluitsteen

Bij de voorbereidingen van de tentoonstelling namen MOT medewerkers de hopen bouwstenen die sinds de restauratiefase van de jaren 1990 op het binnenplein van het kasteel lagen eens onder de loep. Al snel bleek dat er heel wat mooi bewerkte natuurstenen lagen. Een groot deel ervan zijn de restanten van de brug over de slotgracht. In een andere hoop vonden we stenen die deel uitmaakten van de ribben van een kruisribgewelf. Groot was de verbazing als we een grote steen uit de aarde naar boven haalde die prachtig gesculpteerd bleek te zijn. Het bleek de sluitsteen van het gewelf te zijn die versierd is met een engel die een schild vast houdt. Een prachtig stuk beeldhouwwerk dat wellicht al in de 15de eeuw werd aangebracht in de poortdonjon. Het stuk moet nog door specialisten onderzocht worden maar het is ongetwijfeld een topstuk dat als bij wonder bewaard en ontdekt werd!