Vloethemveld, stilte met een verhaal

Het is Paasmaandag en een zonnige lentedag. Onze tienerdochters hebben hun eigen plannen, dus zoeken mijn man en ik opnieuw ons evenwicht: er zijn voor hen, maar ook vaker ons eigen ding doen. Vandaag grijpen we die kans met beide handen. We willen naar buiten, iets nieuws ontdekken en vooral genieten van de ontluikende natuur en de rust. Riebedebie inspireert ons en het wordt een verkenning van Vloethemveld, een natuurgebied van 365 hectare op de grens van Zedelgem en Jabbeke. Wat volgt is een afwisselende wandeling langs bos en heide, doordrenkt van stilte, natuurpracht én een verrassend stukje geschiedenis.

De heerlijke dag kent een frisse start, dus kleden we ons in laagjes, smeren zonnecrème op onze nog bleke winterhuid en weg zijn we. In de wagen bekijk ik alvast de website van Vloethemveld. Er blijken twee onthaalpoorten te zijn, één in Zedelgem en één in Jabbeke. We kiezen voor die laatste, die recent is aangelegd. Het exacte adres vraagt even zoekwerk, maar onze gps brengt ons uiteidelijk vlot naar de parking aan de Aartrijksesteenweg 167, naast restaurant Saporo. Daar vinden we meteen handige voorzieningen zoals toiletten, picknickbanken, een drinkbak voor paarden, gratis fietslaadpunten en een betalende afspuitplek voor mountainbikes.

Het Vloethemveld verwelkomt duidelijk niet alleen wandelaars, maar ook fietsers, mountainbikers, lopers en ruiters. De infoborden met plattegrond tonen hoe je het natuurgebied kan verkennen. Zowel het fiets- en wandelnetwerk als bewegwijzerde routes van diverse afstanden doorkruisen het gebied. Wij opteren voor de langste bewegwijzerde wandellus, volledig op het grondgebied van Vloethemveld : de gele route 'Langs bos en hei' van 10,4 km. Die belooft ons een mooie kennismaking met de variatie aan landschappen en flora, die deze verborgen parel te bieden heeft.

Achter de weelderig bloeiende brem aan het eind van het beleefpad ontdekken we een lage zandheuvel. Van daarop hebben we een mooi uitzicht over de toegang van dit rijke natuurgebied met bos, heide, vennen, graslanden en vijver. In mijn enthousiasme schep ik ongemerkt een halve kilogram zand mee in mijn schoenen.

Wat we tot nu toe nog niet gezien hebben, is signalisatie naar de start van onze wandelroute. We vermoeden dat dit tegen de officiële opening nog zal worden aangebracht. We stappen verder en aan de splitsing lopen we linksweg, waar we even later het eerste gele wandelbordje zien. 

Een groot deel van de wandeling loopt langs de rand van het Stiltegebied. En stil is het hier écht! De stilte én het verfijnde vogelconcert werkt bijna meditatief. We blijven even staan om dit helemaal in ons op te nemen. Echte stilte is zeldzaam geworden, maar hier in Vloethemveld is ze in overvloed aanwezig. De dag kan voor ons al niet meer stuk. Intussen zet het bos ons uit de wind en verdwijnen onze jassen in de rugzak.

We passeren het mountainbike-funpark en zien hoe fietsers de heuveltjes op en af zoeven, de één al wat gezwinder dan de ander. Jonge gasten, kinderen met hun ouders, allen gaan ze enthousiast de uitdaging aan.

De zon straalt genereus door de jonge blaadjes van de hoge bomen, die de dreef omzomen. We beklimmen de zes meter hoge Heidetoren en komen zo dichter bij de boomkruinen.

In de toren leren we dat het afgesloten Stiltegebied honderd jaar lang een militair domein was, vooral een munitiedepot. De architectuur van de Heidetoren verwijst naar de wachttorens van het krijgsgevangenenkamp.

Over dat kamp in Zedelgem hadden wij nog nooit gehoord. Toch verbleven hier in 1945-1946 maar liefst 150.000 krijgsgevangen. Wie ze waren en hoe hun leven eruit zag, weten we op dit moment nog niet precies. Om dit bijzondere stukje geschiedenis te ontdekken, kan je via de website een gids reserveren voor een rondleiding in het Stiltegebied en voormalig militair domein. Ook in het Kamphuis kom je meer te weten over het (militaire) verleden van dit gebied.

Boven op de toren worden we getrakteerd op een kikkerconcert en een prachtig uitzicht over het unieke landschap bezaaid met merlons. Dit zijn omwallingen die aangelegd werden rond de vroegere munitiegebouwen. Zo konden bij een ontploffing de vlammen niet overslaan van het ene gebouw naar het andere. De gebouwen zelf werden in 2007 afgebroken. Op de hellingen van de merlons groeien vandaag unieke heideplanten, zoals struikhei en rode dophei.

Vanaf de dreef kan je de gele wandelroute naar rechts volgen en het bos induiken, of je snijdt dit stukje af en kiest de kortere variant van 8,9 km. Hoewel we niet meer gewoon zijn van 10km te wandelen en mijn man al een ochtendloopje van 9 km in de benen heeft, kiezen we toch voor het ommetje door het bos. In alle rust genieten we van de fladderende 'groentjes' en andere vlinders, het hoge gezang van kleine vogeltjes en een eekhoorn die speels achter een boomstam verdwijnt. We vertragen bewust, voelen onze voeten op de aarde, focussen op het zien, horen en ruiken van dit stukje ongerepte natuur en nemen de tijd om alles in ons op te nemen.

We begeven ons nu in bijna rechte lijn naar het onthaalplein bij het Kamphuis en eten onze boterhammen aan één van de gezellige picknickbanken. We raken aan de praat met een buurtbewoner die hier dagelijks komt voor de stilte. Groot gelijk, dat zou ik ook doen als ik hier in de buurt zou wonen! Een attente vrijwilligster en tegelijk gids maakt er ons op attent dat we in het onthaalgebouw een warm of fris drankje kunnen krijgen voor bij onze picknick. Binnen ontdekken we een gezellige cafetaria en een interessante tentoonstelling over 2000 jaar geschiedenis van Vloethemveld, de fauna en de flora. Er is ook een interactieve computer en een folderrek over activiteiten en bezienswaardigheden in en rond het gebied. 

Een vriendelijke medewerker beantwoordt enthousiast mijn vragen over de krijgsgevangenen van na WOII. Het kamp had een Britse leiding en de krijgsgevangenen waren hoofdzakelijk Duitsers en Letten, ook Hongaren en Italianen… Ze werden hier opgesloten en gescreend. Diegene die geen oorlogsmisdaden begingen, mochten snel na het eind van WOII naar huis. Maar anderen werden voor een langere tijd overgebracht naar Groot-Brittanië om te “ont-Naziën”. Hier in het kamp werkte een deel van de gevangenen in de bakkerij, waar tot 60.000 broden per dag werden gebakken. Anderen hielden zich bezig met kunst, stille getuigen van het Kamp Vloethemveld.

Na deze verkwikkende pauze zetten we onze weg verder. Al pratend missen we de wegwijzer naar de Waterhut, dus keren we even op onze stappen terug voor een blik op de vijver en de watervogels, Met een verrekijker, die je in het Kamphuis ook kan lenen, zie je nog meer. 

Even later bereiken we opnieuw de Onthaalpoort Jabbeke. Fysiek moe, maar mentaal opgeladen, bevrijden we onze voetjes uit de warme wandelschoenen. We hebben van begin tot eind genoten van dit welverdiend dagje in de ongerepte natuur, van de stilte en van de verrassende geschiedenis. We komen hier zeker terug, in een ander seizoen, om deze heerlijk stille plek opnieuw te beleven. We plannen om dit te combineren met een bezoek aan de expo Geef Lacht ! over humor in het leger, die loopt van 25 april tot 8 november 2026.

Vloethemveld is een plek waar natuur, stilte en geschiedenis op een bijzondere manier samenkomen. Voor ons was het een dag van herontdekken: van de natuur, van de rust én een beetje van elkaar.

Benieuwd naar meer? Surf dan zeker naar de website van Vloethemveld.
Website Vloethemveld