In het hart van Kortrijk opende deze week een nieuwe tentoonstelling die bezoekers niet alleen laat kijken, maar ook laat stilstaan bij de vage grens tussen realiteit en illusie, verwachting en verrassing.
We zijn geen kunstkenners, mijn man en ik. Waarom kozen wij voor een uitstapje naar deze nieuwkomer in het museumlandschap in Kortrijk? Abby profileert zich als een laagdrempelige plek om beeldende kunst te beleven, met oog voor duurzaamheid en verbinding. Dat klinkt als muziek in onze oren, en meteen een goede reden om nog eens rond te struinen in het altijd levendige Kortrijk.
Een ochtendlijke stadswandeling voert ons over de Grote Markt, langs de iconische Sint-Maartenskerk, door het vredige Begijnhof tot in het Begijnhofpark. Ooit was dit de tuin van de Groeningeabdij. Bestemming bereikt, en het park verwelkomt ons met vrolijk vogelgezang.
Wat een metamorfose heeft deze plek ondergaan. Bij ons vorige bezoek huisde hier nog het museum Kortrijk 1302. Vandaag vormt de site een geslaagde mix van oud en nieuw.
Onze aandacht wordt meteen getrokken door het antracietkleurige, driehoekige gebouw van Abby café. Eén blik op het zonnige terras volstaat: dit wordt onze lunchplek.
Daarachter herkennen we de 16de-eeuwse abdij, waar Abby Kortrijk vandaag gevestigd is. De combinatie met de eigentijdse architectuur van het café vinden wij gewaagd, maar bijzonder geslaagd.
In de lichte inkomhal, met zicht op de binnentuin, deelt een vriendelijke baliemedewerker enkele leuke weetjes. Zo vierde Abby onlangs haar eerste verjaardag met een reuzegrote speculaaskoek.
In de vitrine spotten we een miniatuurversie van de koekenplank, versierd met de mysterieuze “twee waakhonden”. Tijdens de renovatiewerken werden namelijk maar liefst tweeduizend jaar oude resten van honden opgegraven. Ook bijzonder: onder het gebouw werd een volledig nieuwe ondergrondse verdieping aangelegd.
De audiotour van 25 minuten vertelt het verhaal van de verbouwingen in detail. Die houden we tegoed voor een volgend bezoek, want vandaag focussen we op de nieuwste tentoonstelling.
Centraal in de inkomhal hangt een kleurrijke, gelaagde spiegel van David Nuur, “Het Oefenraam” speelt met perspectief en leert ons kijken. De spiegel bestaat uit meerdere lagen en elke laag toont iets nieuws, iets onverwachts.
Van daaruit worden we naar de “De Living” gezogen. Wist je dat je met karton, hout en een likje verf unieke meubelstukken kan maken? Rinus Van De Velde deed dit vol overgave. Pas na een tijdje besef ik dat zelfs de planten niet echt zijn. Zijn mysterieuze zelfportret in houtskool kan je niet missen.
Het decor nodigt uit om plaats te nemen, en voor een keertje in een museum mag dit. De Living is een publieke woonkamer waar iedereen welkom is om thuis te komen. ’s Avonds wordt deze ruimte onderdeel van het café. Een sympathiek concept, vinden we.
Elk voorjaar nodigt Abby bevriende kunstorganisaties uit. Onder de noemer “Abby & Friends” bezoek je drie tentoonstellingen in één keer. Deze editie loopt nog tot september 2026.
De kunstwerken zelf zijn verrassend divers. Niet elk werk spreekt meteen aan, maar net dat maakt het interessant. Je wordt uitgedaagd om na te denken en je eigen interpretatie te vormen. Handige papieren gidsen helpen om de context beter te begrijpen, voor mij absoluut een meerwaarde.
De werken van de Friends bevinden zich in de nieuwe ondergrondse verdieping.
In zaal A presenteert Be-Part “Double Reality” van Tom Callemin. Het thema van zijn zesjarig onderzoek is de onbetrouwbaarheid van onze waarneming.
In tijden van artificiële intelligentie en gemanipuleerde beelden voelt deze tentoonstelling bijzonder actueel. De foto’s dwingen je om trager en aandachtiger te kijken. Ik betrapte mezelf er meer dan eens op dat ik twijfelde aan mijn eerste indruk, precies wat de kunstenaar beoogt.
In zaal B presenteert de vzw Wit.h “Authorities”, een tentoonstelling met een warm en menselijk verhaal. Wit.h is de buur van Abby en betrekt kunstenaars die afwijken van het “normale” of “Crip” kunstenaars, zoals de vzw het zelf benoemt.
We maken kennis met Gerard Van Lankveld, die een moeilijke jeugd kende en zichzelf uitriep tot keizer van zijn fictieve rijk Monera. We staan te kijken van zijn ontwerpen: van miniatuurmachines tot klokken. Alles is tot in de puntjes uitgewerkt en zou, naar verluid, perfect functioneren.
Samen met Honoré d’O creëerde hij een interactieve installatie waarbij bezoekers zelf projecties tot leven brengen. Speels én inventief.
d’O verhuisde zijn “Grammar Wall” of inspiratiemuur uit zijn atelier naar deze zaal. Het is een wirwar van ideeën, verbanden en inspiratie. Hij vergelijkt het met leestekens, woorden en zinnen die, wanneer je ze samen zet op een bepaalde manier een uniek geheel kunnen vormen. We komen ogen tekort om alles te bekijken. Volgens een vrijwilliger komt de kunstenaar regelmatig langs en blijft eraan verder werken.
Een toevallig gesprek met een andere bezoeker maakt het extra bijzonder: hij kocht een kunstwerk van Honoré d’O, die nu in de vergaderzaal van zijn bedrijf prijkt. De boodschap? Wanneer de wervelende chaos tot stilstand komt, ontstaat er opnieuw rust. Of hoe kunst kan inspireren in tijden van drukte, prikkels en stress.
In de opvallend heldere kapel presenteert Abby zelf een selectie uit haar keramiekcollectie, opgevat als een toneelstuk. Het doet mij denken aan de betoverde voorwerpen in “Belle en het Beest”. Net zoals de theepot, het kopje en de kandelaar, komen hier 90 stukken historisch en hedendaags keramiek tot leven. Nu nog iemand vinden die met deze prachtige collectie een animatiefilm maken en we hebben ongetwijfeld een kaskraker.
Tussen de werken springt “Bright Solitude”, een zwartgeblakerde kroonluchter, meteen in het oog. Geïnspireerd op de nasleep van Orkaan Katrina, vormt het een krachtig contrast met de witte ruimte.
“Étoffe et les murs” van Louise Cruard vind ik persoonlijk het meest fascinerende werk. Wat oogt als een fluwelen gordijn, blijkt opgebouwd uit honderden handgeglazuurde keramische bakstenen, samengeweven tot een soepel geheel. Indrukwekkend vakmanschap!
Een opvallend werk is “Chew”: een uitvergrote kauwgom, inclusief tandafdrukken. Vreemd? Absoluut. Maar net dat maakt het intrigerend.
Er is nog veel meer te ontdekken, maar ik pik er nog één werk uit: “Devil takes a bride” van Nick Cave. We kennen hem vooral als muzikant, maar hier toont hij een verrassend andere kant.
De binnentuin ademt geschiedenis, met medicinale kruiden als verwijzing naar het vroegere kloosterleven.
Blikvanger aan de muur is de reusachtige kievitsbloem van Daan Gielis. Ook in de kapel zagen we een werk van hem, een donkere keramische jungle. In de gids lezen we over een jungle-tattoo die hij op zijn borstkas liet zetten in de aanloop van een openhartoperatie. Gielis overleed aan een auto-immuunziekte op 35-jarige leeftijd. De kievitsbloem bloeit kort en krachtig, net zoals het leven van Gielis was.
Je zou hier makkelijk nog langer kunnen rondkijken, maar na twee uur lonkt de lunch voor ons. De keuze valt op zes gerechtjes uit het seizoensgebonden buffet, gecombineerd met een stuk heerlijk vleesbrood. We nemen plaats in de voorjaarszon op het terras met mooi uitzicht op het park.
Op een digitale kalender ontdekken we dat je hier kan deelnemen aan activiteiten: van yoga tot lezingen en workshops. Abby is duidelijk meer dan een museum, het is een plek waar mensen samenkomen.
Abby Kortrijk weet te prikkelen, te verwonderen en te ontroeren. Je blijft hier niet aan de zijlijn staan, maar wordt als het ware meegezogen in het verhaal. Dat is voor mij misschien wel de grootste troef.
Abby Kortrijk is een speels, laagdrempelig en meerstemmig museum voor beeldende kunst. De site van de voormalige Groeningeabdij onderging een metamorfose en werd omgetoverd tot een tijdloze architecturale parel. Abby is een huis met vele kamers, en dat mag je letterlijk opvatten. Er zijn 3 expozalen (waarvan 2 ondergronds), samen goed voor 1 000 m² tentoonstellingsruimte.
Gepassioneerde planner van uitstapjes en reizen voor haar gezin, altijd in voor avontuur. Samen met haar man Siem zoekt ze creatieve manieren om hun twee tienerdochters (2009, 2011) te blijven boeien. Verbinden met elkaar en nieuwe plekjes ontdekken, daar wordt ze écht blij van.
