Laat je verrassen door Menen, een stad in beweging!

Jaren geleden werkte ik in Menen, een West-Vlaamse vestigingsstad aan de Leie, pal op de grens met Frankrijk en Wallonië. Daarna trokken we met de kinderen regelmatig naar Menen voor leuke uitstapjes in het groen of voor een optreden van Pommelien Thijs op de Wieltjesfeesten.  En nu, na enige tijd, keren mijn man en ik heel graag nog eens terug. De stad is ons nog altijd vertrouwd, maar tegelijk valt op hoeveel er intussen is veranderd.
In Menen gaan een rijk historisch erfgoed én nieuwe ontwikkelingen hand in hand.  We zijn klaar om de grensstad opnieuw te ontdekken, met haar unieke mengeling van geschiedenis, kunst, stadsgroen en volkse sfeer.

De wandellus start aan het Stadsmuseum ’t Schippershof, het toeristisch inspiratiepunt waar je een interactieve muur vindt. Handig en wat een contrast! Het is nog niet zo lang geleden dat hier een groot rek vol foldertjes stond. Nu krijgen we in een paar klikken alle info over wat er te zien en te doen is, met de locaties die daarbij oplichten op een plattegrond. 

Daarnaast lopen hier geregeld tijdelijke tentoonstellingen, vaak met een link naar Menen of kunstenaars van Meense bodem, zoals beeldhouwster Yvonne Serruys (°1873, Menen) of beeldhouwer Georges Dobbels (°1910 in 't Schippershof Menen). 

In het sfeervolle museumcafé worden we hartelijk verwelkomd door Alexander. Toevallig treffen we hem op zaterdagmorgen, waardoor we als Riebedebie-reporter ook buiten de gewone openingsuren (vanaf 14u op zaterdag) even binnen kunnen in 't Schippershof met zijn interactieve wall. 
Hier proef je niet alleen heerlijke koffie, maar ook het verleden. We bevinden ons in een 17de-eeuwse voormalige herberg voor schippers, gelegen langs de Oude Leielaan, waar tot het begin van de 20^ste eeuw de Leie stroomde. Je ziet er nog de meerpalen aan 't Kapelhof, waar de schepen op de Leie met trossen aan werden vastgemaakt. 
Sinds 2024 is er ook een fietsherstelpunt naast het caféterras, een picknickbank en een drinkfonteintje. Een charmante historische plek met een praktische en eigentijdse toets, en wat ons betreft helemaal geslaagd!

Een medewerkster van de Dienst Toerisme vertelde ons over een nieuwe aanwinst vlakbij het stadscentrum en onze nieuwsgierigheid is meteen gewekt.
Daarom wijken we even af van de Erfgoedwandelroute en stappen van 't Schippershof naar de Leie 300 meter verder. Wat ons als eerste opvalt? De werken aan de nieuwe centrumbrug over de Leie zijn nog niet gestart. Een beroepsprocedure zorgt blijkbaar voor vertraging, maar dankzij de hogere brug zullen in de toekomst grotere schepen tot 4500 ton kunnen doorvaren. We steken de Leie over via de oude brug en nemen het jaagpad links richting Lauwe. 

We zijn niet alleen! Fietsers, wandelaars en vissers delen dit heerlijk autovrije pad langs de Leie. We horen het ruisen van de wind in de bomen en zien plezierbootjes voorbijglijden, terwijl we genieten van de ontspannen bedrijvigheid langs het pad. Al van ver zien we de pas geopende fietsers- en voetgangersbrug schitteren in de zon. De naam “Blauwers” verwijst naar de grenssmokkelaars uit de 18^de en 19^de eeuw. Wat wij van de splinternieuwe brug vinden? Als recreatieve wandelaars en fietsers zijn we er meteen fan van: een modern staaltje infrastructuur, dat de verschillende stadsdelen vlot met elkaar verbindt. 

Naast de brug ligt het Barakkenpark, een nieuwe groene oase die ruimte biedt voor natuur, rust en recreatie. Hier beleeft jong en oud (speel)plezier op en rond het vlonderpad, die si trouwens ook toegankelijk voor rolstoelen. Er is een fitometer, natuurlijke speelelementen en voldoende zitbanken om even te pauzeren. Lekker uitwaaien en eens diep ademhalen in het groen op een steenworp van het stadscentrum, dat doet ons deugd! 

Deze groene ontwikkeling, met meer beleving aan de Leieboorden, past binnen de stadskernvernieuwing naar aanleiding van het verbreden van de rivier voor grotere schepen. Een deel van de zone is nog niet helemaal afgewerkt. Uit een infobord begrijpen we dat het jaagpad straks een stukje zal verlegd worden en door het Barakkenpark zal lopen. 

We komen zeker binnenkort terug om te zien hoe de Leiewerken vorderen, en dan mét de fiets, zodat we aan den lijve voelen hoe die brug bolt. Ik word bovendien helemáál enthousiast bij het idee om onze tieners mee krijgen voor een grensoverschrijdende fietstweedaagse met een leuke slaapplek onderweg! De Blauwe Ruit vormt een lus van 90km langs het water en verbindt Menen, Kortrijk en Roubaix, een ideale sportieve uitdaging voor het hele gezin.

Wil je dit ommetje uitbreiden met nog meer speelplezier voor de kids? Op slechts 200 meter verder langs de Leie, op een heuveltje, ligt het Diefhondbos. Wij verkenden dit vroeger zelf met onze dochters via de Gezinszoektocht “De Leiedief”, een échte aanrader voor gezinnen! 
Aan de overkant van de Leie ontdek je het kleine natuurgebied Noordkaai, een fijne plek voor een rustig moment.

Vanop de gloednieuwe brug zien we richting Frankrijk de kerk Saint-Hilaire van Halluin en de Sint-Jozefskerk van De Barakken. Een opvallende naam voor de unieke volkse grenswijk die ontstond met de opkomst van de grensarbeid in de 19^de eeuw en rijk is aan smokkelverhalen uit het verleden. 

Hier waan je je even op reis. Van Turkse bakker tot Indisch eethuis, van "ne Picon" tot Belgische chocolatier: De Barakken vormen een bonte lappendeken van winkels en eetadresjes, erkend als toeristische zone en dus ook op zondag springlevend. Zeker niet te missen als je het ons vraagt. Ook onze tienerdochters komen hier graag, op zoek naar een originele jurk of accessoire aan een zacht prijsje voor een speciale of gewoon gekke gelegenheid.
Check de facebookpagina voor kleurrijke posts over de winkels in de Barakken.

Na deze interessante omweg vervolgen we onze wandelroute in het centrum van Menen langs de fotogenieke Vedastuskerk, die doet denken aan een Griekse tempel, naar de Grote Markt. Hier vindt momenteel de wekelijkse zaterdagmarkt plaats, en bekende gezichten groeten ons alsof er geen jaren verstreken zijn. In het straatbeeld herkennen we nog verschillende restaurants en ontbijtadresjes, waar groepjes enthousiast zit te keuvelen op een terras.

Bovendien staat er vandaag een andere actie centraal in Menen: World Cleanup Day, zwerfvuil ruimen staat gelijk aan een stuk taart krijgen! En als we taart horen in Menen, dan denken we meteen aan de Wieltjestaart. Ik verklap je graag dat de specialiteit van deze stad bij alle bakkers verkrijgbaar is tijdens de Wieltjesfeesten, het grootste jaarlijkse stadsfeest in Menen. Een perfect excuus om het eerste weekend van september af te zakken naar Menen. 

De levendige Grote Markt wordt gedomineerd door het stadhuis en belfort, erkend Unesco Werelderfgoed. 

Neem tijdens de openingsuren zeker een kijkje in het 18^de -eeuws stadhuis. Hier gaan klassiek en modern in harmonie samen, dankzij een grote verbouwing in 2007. In een trappenhal op het eerste verdiep hangt een kunstwerk van Dirk Braeckman, dat ons telkens opnieuw fascineert: en reusachtige digitale fotoprint op dun Japans zijdepapier dat een spiegel voorstelt. Het geeft ons telkens een moment van verwondering terwijl we de grandeur van het gebouw bewonderen. In het onthaal van het stadhuis kan je even pauzeren in een gezellige zithoek met toeristische brochures binnen handbereik. 

In het stadhuis is sinds 2023 de stadspils "Jenny" te koop. Een nieuw biertje dat het rijtje van lokale toppers "Ne Goen" en "Oscar" aanvult en dat wij zelf nog niet hadden geproefd. Daar komt nu verandering in :-)
De naam verwijst naar twee markante dames van Menen. Jenny Serruys, de eerste ereburger van Menen, schonk de stad in de jaren ’50 een 70-tal kunstwerken van haar zus Yvonne Serruys. En Jenny, de geliefde conciërge en hostess van het stadhuis, die ik goed heb gekend en die járenlang voor iedereen klaar stond. Het raakt me om haar naam nu op een stadspils te zien prijken, een mooie tastbare eer voor iemand die zo'n vertrouwd gezicht was in Menen.

Het Belfort van Menen schittert weer! Na een grondige vernieuwing opende de toren in 2024 opnieuw de deuren, dit keer als echte uitkijktoren. Waar een bezoek vroeger enkel mogelijk was met een gids, kan nu iedereen dagelijks zelf naar boven. Dat maakt me oprecht blij, want dit is een toppertje in de stad!

Ben je sportief, of heb je kinderen met (te) veel energie? Beklim de 164 treden door acht verdiepingen vol geschiedenis, verhalen en verrassende weetjes. Onderweg kan je de 49 klokken van de beiaard bewonderen, al wil je er misschien niet nét naast staan wanneer ze beginnen spelen ;-) Boven wacht een schitterend panoramisch uitzicht over Menen en de grensstreek. Op de borstwering lees je mee wat je in elke windrichting ziet.

Ook wie minder goed te been is, hoeft niets te missen: beneden in de inkomruimte kan je het uitzicht volgen via een live webcam. De Belforttoren is dagelijks gratis toegankelijk tussen 9u en 17u.

Vanuit hartje Menen zetten wij opnieuw koers richting de Leie, maar de Erfgoedwandeling voert je normaal verder langs prachtige art-decowoningen, de voormalige tabaksfabriek, het benedictinessenklooster, het Brouwerspark, de imposante vestingen in Park Ter Walle en stille getuigen van de oorlog op het Vander Merschplein.

Even verder, langs de oude Leiearm, komen het stadscentrum en de natuur weer bij elkaar.

Zin om te zwemmen in onroerend erfgoed? Dat kan in het modernistische Badhuis.
Of fiets langs de Oude Leiearm over een aangenaam, groen fietspad, terwijl vissers in alle rust hun hengel uitwerpen. Nog meer (water)pret beleef je tijdens Boulevard Solar, het Meens zomerprogramma. Combineer van juni tot augustus een bezoek aan Menen met één van de vele culturele of sportieve activiteiten. Met de waterfiets of SUP op de rivier verken je de Leieboorden op een plezante manier. Dat ervaarden wij aan den lijve, zie de foto uit de oude doos.
Ook kampeerders vinden even verder hun stek, op het recente kampeerautoterrein met zicht op de rivier. Als liefhebbers van reizen met de mobilhome kunnen wij deze plek van harte aanbevelen: kleinschalig, goed uitgerust en ideaal voor een tocht langs de Leie, met Frankrijk letterlijk om de hoek.

Wij worden vriendelijk aangesproken door Tony, een vrijwillige Mooimaker, die ons ziet foto’s nemen en meteen enkele mooie plekjes aanwijst. Hoe gastvrij is dat!  

We wandelen iets verder langs de Leie, 150 meter buiten het routeplan, want we willen nog een blik werpen op de Oude Sluizen, die een brug vormen naar het Leie-eiland in Frankrijk en Halluin Plage. 

Vandaar keren we op onze stappen terug om het wandelpad verder te volgen over de vestingsmuur, de Blekerijvestiging. Loop zeker eens over de parking van AZ Delta aan het eind van dit wandelwegje rechts, net vóór de Oude Leielaan. Daar vind je de recent gerenoveerde Kazematten of gewelfde ruimtes die deel uitmaken van de stadsversterkingen. Onder het laatste gewelf is een doorgang die je weer naar de Leie brengt, met zicht op de jachthaven van Halluin in Frankrijk.

Tenslotte brengen we nog een bezoekje aan Depot Tahon, een hedendaagse parel in de kelder van CC De Steiger aan de Waalvest. In dit kunstdepot zijn we onder de indruk van de mystieke sculpturen van Johan Tahon (°1965, Menen), vervaardigd uit gips, brons of keramiek, soms fragiel, soms monumentaal. Mijn man en ik worden er beiden stil van en voelen ons ook een beetje aangekeken door de kunstwerken. Binnenkort wordt het depot terug opengesteld.

Wij kunnen het alleen maar beamen, deze veelzijdige stad heeft meer in petto dan je denkt! Een aanrader voor een verrassend dagje uit met je gezin, vrienden of vereniging.

Of je nu komt voor een ontspannen wandeling, een duik in het verleden, of gewoon wil genieten van een kop koffie op een zonnig terras, Menen verwelkomt je met open armen. 

Parkeren: kan aan de Waalvest. Een deel van de parking is betalend, maar het deel naast en vlak voor CC De Steiger is gratis. Deze parking is vlakbij ’t Schippershof waar de Erfgoedwandelroute start. Elders langs de route kan je gratis parkeren aan het Badhuis in de Sluizenkaai of aan Park Ter Walle in de J. en M. Sabbestraat.

Interactive wall: in ’t Schippershof te raadplegen tijdens de openingsuren van het museumcafé.

Belfort: elke dag van 9u tot 17u toegankelijk als uitkijkpunt. Scan de QR-code aan de ingang van het belfort in de Ieperstraat.

kampeerautoterrein: mooi en rustig gelegen in de Sluizenkaai langs de Leie. Er zijn 4 ruime parkeerplaatsen, een picknickzone, bbq, speelplein en basisvoorzieningen zoals electriciteit, water, lozing voor grijs en sanitair water. De kostprijs bedraagt €15 per 24 uur. 

Groepsbezoek: Menen biedt vooor elk wat wils! Contacteer de Dienst Toerisme die met plezier een programma op maat voor jou en je groep zal uitwerken.

Bewegwijzerde wandelingen: onderweg zien we borden van onder meer het Wieltjespad en de Yvonne Serruys wandeling. Folders zijn beschikbaar in ’t Schippershof en het stadhuis; hiervoor komen wij zeker nog eens terug naar Menen.