Een dag in Oudenaarde: verrassend veelzijdig

Een zaterdag in februari, een stadswandeling en wandtapijten die blijven hangen. Zo verraste Oudenaarde ons. Want achter de statige gevels en historische pleinen schuilt een stad met een rijk verhaal, waar middeleeuwse pracht, wielererfgoed en ambachtelijke tradities moeiteloos samenkomen.

Zo’n 35 jaar geleden was ik al eens in Oudenaarde. Niet met de auto zoals nu, maar via het water, tijdens een boottocht vanuit Dendermonde langs de Schelde. Heel eerlijk? Ik herinner me niet erg veel meer van die dag (maar dat kun je een toen 10-jarige misschien ook niet kwalijk nemen ;) ), behalve dat ik de stad sindsdien altijd ben blijven associëren met wandtapijten.

Hoog tijd dus om terug te keren. En op een druilerige zaterdag in februari doen mijn man en ik precies dat. Het weer oogt weinig uitnodigend, met zware wolken en af en toe een bui, maar wanneer we in de stad aankomen, blijft het gelukkig droog.

Op de planning voor vandaag? Een stadswandeling door het historische centrum en in de namiddag een bezoek aan het MOU, het Museum van Oudenaarde, met - jawel - wandtapijten.

Daarna is het tijd voor wat we eigenlijk kwamen doen: de stad verkennen. De toeristische dienst van Oudenaarde heeft twee wandelingen uitgestippeld van telkens een goede drie kilometer. Je kan ze heel makkelijk volgen dankzij een uitgebreide brochure met heel wat informatie. Wij kiezen voor de lus door historisch Oudenaarde.

We starten op de Markt, met het imposante stadhuis en het Belfort als blikvanger. Van daar gaat de route richting de statige Sint-Walburgakerk, het knappe Onze-Lieve-Vrouwhospitaal en het bisdomkwartier. Boven de toren van Sint-Walburga spotten we zelfs een koppel slechtvalken.

Een kleine kanttekening voor wie dezelfde planning overweegt: wij zijn er op zaterdagochtend en merken al snel dat heel wat locaties pas vanaf 14 uur openen. We bekijken dus vooral de architectuur van de gebouwen.

Wie Oudenaarde zegt, zegt ook Ronde van Vlaanderen, en de route brengt ons langs het Centrum Ronde van Vlaanderen, waar een cafetaria en shop gevestigd zijn. Vandaar gaat het verder langs het oude Vleeshuis, dat vandaag dienstdoet als bibliotheek.

Verder wandelen we door het kleine, pittoreske begijnhof en steken we de Schelde over richting de Louise Mariekaai, genoemd naar de eerste Belgische koningin. Via de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Pamele en het Zwarte Zusterklooster bereiken we de abdij van Maagdendale, waarna de lus ons weer richting Markt brengt.

Wat vooral blijft hangen: Oudenaarde ademt geschiedenis. Je voelt dat dit een bijzonder belangrijke stad was, niet alleen kerkelijk maar ook burgerlijk, onder meer als textielcentrum.

Na een korte lunch in een brasserie op de Markt trekken we naar het MOU, het Museum van Oudenaarde, gevestigd in het prachtige stadhuis.

Gids Sofie neemt ons mee door de rijke geschiedenis van het stadhuis en de stad. In de historische zalen vertelt ze over de sterke invloed van de Habsburgers, en in het bijzonder over Margaretha van Parma, de 'onechte' dochter van keizer Karel die in 1522 in Oudenaarde werd geboren en later landvoogdes van de Nederlanden werd. Mijn geschiedenishartje neemt het allemaal gefascineerd op.

Het stadhuis lijkt bijna naadloos over te gaan in de vroegere Lakenhalle, en daar vinden we waarvoor Oudenaarde wereldwijd bekendstaat: de wandtapijten.

En die maken indruk. Niet alleen door hun enorme formaat, maar vooral door het ongelooflijke vakmanschap dat erin kruipt. We leren hoe de ontwerpen eerst op een zogenaamd karton werden uitgetekend, waarna wevers het tapijt laag per laag opbouwden, met een gigantisch talent en geduld.

Terwijl grote schilders naam en faam verwierven, verdwenen de wevers van deze indrukwekkende tapijten grotendeels in de anonimiteit. Het waren vooral de handelaars die er financieel het meeste voordeel uit haalden, want deze wandtapijten waren niet voor Jan en alleman. Alleen de happy few konden ze zich veroorloven.

Typisch voor de Oudenaardse wandtapijten zijn de zogenaamde verdures: wandtapijten met veel bladerdek, bomen en natuurtaferelen. We horen ook hoe rijke klanten destijds via een soort catalogus een ontwerp konden kiezen en laten aanpassen. Hoe meer detail, hoe hoger de prijs.

De stad zet vandaag nog altijd sterk in op dit erfgoed. Oudenaarde koopt actief eigen wandtapijten terug aan voor de collectie en heeft zelfs een specialist in dienst die zich fulltime bezighoudt met het behoud en de restauratie. Eén restauratie duurt gemiddeld drie jaar.
 

Helemaal boven in het museum wacht nog een uitgebreide collectie profaan zilverwerk, nagelaten door een familie aan de stad. Geen paar losse kandelaars, maar historische stukken met een verhaal, wat hen van onschatbare waarde maakt.

Ze vormen een mooie, onverwachte afsluiter van onze rondleiding.

Aan het einde van de dag voelen we het in onze benen, maar ook in ons hoofd. We hebben niet alleen gewandeld, maar vooral veel bijgeleerd.

Oudenaarde heeft ons oprecht verrast. Het is een stad met een rijk en veelzijdig verleden, die daar terecht trots op is. Of je nu komt voor de geschiedenis, de wandtapijten of de wielersfeer rond de Ronde van Vlaanderen, hier valt echt iets te ontdekken.

We keren moe maar voldaan huiswaarts, met heel wat nieuwe kennis en indrukken rijker. Een daguitstap die absoluut de moeite is.

• Plan je bezoek in het weekend best na 14 uur. Veel bezienswaardigheden en locaties openen pas in de namiddag.
• Er zijn meerdere parkings in en rond het centrum, dus een plaats vinden lukt doorgaans vlot. Wij parkeerden gratis aan parking Beekstraat
• Oudenaarde is ook makkelijk bereikbaar met de trein. Het station ligt op wandelafstand van het centrum.
• De toeristische dienst is gevestigd aan het onthaal van het MOU, in het stadhuis. De dienst heeft biedt twee wandelingen uitgestippeld van telkens ongeveer 3 kilometer: historisch Oudenaarde en Arbeiders en baronnen.
• Combineer je stadswandeling zeker met een bezoek aan het MOU als je het verhaal van de stad echt wil begrijpen.
• Meer informatie, openingsuren, ... vind je op de website van de stad.