Atlantikwall Raversijde: wirWAR in tunnels

Zin om een stuk kustgebied te ontdekken op een bijzondere manier doorheen goed bewaarde tunnels? Dan moet je bij bij Atlantikwall Raversijde zijn, waar beide Wereldoorlogen worden op een unieke manier meegegeven met beeld en animatie. Geniet nog tot 11 november van de nieuwe expo ‘Getekende Oorlog ’45’ , een expo waarin stripverhalen het laatste oorlogsjaar van de Tweede Wereldoorlog tot leven brengen. Daarnaast blijft de site een trekpleister met een uitgebreid aanbod aan activiteiten en een prachtig natuurgebied. Voor families is er een familiespeurtocht en tieners kunnen op pad met operatie Enigma (12-14j). Blijf ook de kalender checken! 

Ik bezocht de site voor de eerste keer, ik had enkel het beeld voor mij van een aantal bunkers in een duinengebied als je langs de kustbaan rijdt. Ik wist echt niet wat ik mij moest voorstellen, maar wat was ik aangenaam verrast. Wij gingen binnen als twee volwassenen met enige nieuwsgierigheid en gingen buiten, met een volledig beeld van hoe een kustgebied werd verdedigd maar tegelijk ook met een gevoel van "dit moet toch nooit meer terugkeren". 

De ontvangst is super goed georganiseerd; bij de balie krijg je een audiogids mee en een volledige toelichting hoe het parcours in mekaar steekt. Je wandelt eigenlijk eerst door een algemeen deel en kan de 19de-eeuwse visserswoning bezoeken waar regent Prins Karel heeft gewoond na de Tweede Wereldoorlog.

Overal staan genummerde bordjes, waarbij je dan via de audiogids een kort stukje uitleg kan beluisteren. Overal staan ook mooie pancartes opgesteld met heel veel uitleg in verschillende talen.  Leuke anekdote: jobstudenten onderhouden de site heel goed, zelfs die pancartes worden afgewassen :-), vond ik wel opmerkelijk.

Na een paar tellen stappen start er een route doorheen het bos en ga je eigenlijk al door een eerste bunker waar o.a. een moderne opstelling georganiseerd is met die striptekeningen. Ook toon ik in de foto wat je krijgt als je een gebouw of item ziet en wat je leert via je audiogids. Soms komt die pop-up ook automatisch als je in de buurt komt van een monument. Een van die speciale zaken is de groene villa waar kunstenares Lily van der Stokker mee aan de slag ging.

Kort na deze villa kan je in feite kiezen welk parcours je zal volgen. De logische lus is eerst de Eerste Wereldoorlog, de blauwe route. Daarna kom je terug op het kruispunt en ga je verder met de rode route die dan de Tweede Wereldoorlog in kaart brengt.

Mijn vriend en ik hebben enkel de Tweede Wereldoorlog afgewandeld, alhoewel we nu geprikkeld zijn om nog eens terug te gaan en ook de blauwe route eens te volgen.

Als je aan de rode route begint, ga je meteen over tot actie. Je wandelt door een netwerk van ondergrondse gangen. Je kan je perfect inleven hoe het moet geweest zijn, door de luidsprekers hoor je gevechtsvliegtuigen overvliegen en hoor je sirenes die het gevaar uitschreeuwen. Wij hebben het nu op een zonnige dag bezocht, maar wat moet dit niet geweest zijn in oorlogstijden.  Af en toe kom je bovengronds en zie je de zee.  De boot in de verte vormt nu geen bedreiging, in de gruwelijke tijd ervoor was dit wel een bedreiging voor de Duitsers. De opstelling van wapens versterken dit grillige gevoel.

Tegelijk wandel je door een heel mooi natuurgebied en volg je eigenlijk constant de rode wegwijzers. Alles is heel duidelijk, het kan niet fout lopen. Bij de wapens heb je opnieuw pancartes die de gegevens vermelden: type geweer of kanon, gewicht, bouwjaar enz.

Deze batterij, gebouwd in 1941-1942, dankt haar naam aan de Eerste Wereldoorlogse duikbootcommandant Reinhold Saltzwedel. Een batterij (voor mij een vreemd woord in dit verhaal - doet me denken aan iets anders) is eigenlijk een tactische militaire eenheid die bestaat uit een verzameling artillerie-wapens zoals kanonnen, mortieren of raketten, vaak opgesteld in een rij.

Hier in Raversijde zie je ook mooi die structuur en hoe strategisch dat alles werd uitgewerkt. Er was een centrale observatie- en commandopost, er zijn bunkers met veldgeschut voor de flankverdediging. Er was ook luchtafweer en een zoeklichtinstallatie. In de bunkers zijn ook telkens kamers ingericht met poppen en met materiaal die je zo een perfect beeld geven. Er is ook een verzorgingspost, maar het lijkt me allemaal wel heel klein en benauwd. Daarbij denk ik dan ook aan alle seizoenen en de omstandigheden in oorlogstijden. Bij dit alles een constant dubbel gevoel, je kan een site mooi en interessant vinden maar dergelijke bouw van bunkers was beter niet nodig geweest.

Dat is misschien heel persoonlijk, maar ik wil verwittigen om hier voldoende tijd te voorzien. Mijn tijdsbesteding was als volgt: aankomsttijd 14.15u en terug buiten om 16.45u.  Wij hebben niet alles gelezen of beluisterd en hebben maar één Wereldoorlogspad bewandeld. Het is dus best een intensief programma als je wil bijleren of als je daarnaast ook nog een spannend spel wil oplossen.

Op het einde van de wandeling voel je en lees je de dagen van bevrijding. Deze batterij werd ontruimd op 7 september 1944, de dag erna werd Oostende bevrijd.

Er is een vrij grote parking bij de site en deze ligt op korte wandelafstand.  Ga ook na op de website hoe je de Atlantikwall kan betreden, een buggy op de rode wandelroute was bv. niet mogelijk.

De expo WOII in stripverhalen heeft er nog een aangrijpende extra bijgekregen en dat is de expo "Left Luggage" van Koksijdenaar Willy Baeyens. Ik ben nu toevallig zelf al in Auschwitz geweest, waar de holocaust ook zo gevoeld kan worden. Wel via deze expo wil hij met 200 beschilderde reiskoffers de 200.000 kinderen herdenken die omkwamen in Auschwitz-Birkenau.

Een donkere ruimte met sombere muziek, een heel confronterende opstelling waar je sowieso stil van wordt. Ik heb er echt veel appreciatie voor en het is bijzonder om dat nog even mee te pikken voor dat het winterseizoen ingaat bij de Atlantikwall Raversijde.

Bij het naar buitengaan laat je je audiogids na in de daarvoor geschikte kast en kan je nog even door de shop lopen. Het stripverhaal kan je daar ook kopen, terug in verschillende talen of enkele andere kleine souvenirs. 

Ik ga nog eens terug voor WOI en ik wil het bezoek aan iedereen aanraden. Ik persoonlijk vind het lastig om musea te bezoeken die draaien rond oorlog, dus vandaar de wirwar in mijn hoofd als je mijn titel leest. Tegelijk is het een zeer mooi aanbod waarvoor mensen zich dag in dag uit inzetten om dergelijke sites te bewaren en deze verdienen zeker de nodige steun.