Sommige plekken blijven jarenlang op mijn lijstje staan, zonder dat ik er ooit echt geraak. De basiliek van Koekelberg was voor mij precies zo’n plek. Als echte Brusselaar rijd ik er vaak voorbij of zie ik ze vanop afstand opduiken, maar toch stap ik er nooit echt binnen. Tot nu, want deze keer besloot ik het eindelijk te doen en zelf te ontdekken wat er schuilt achter die imposante gevel die al van ver de aandacht trekt.
Samen met een goeie vriend trokken we op ontdekking in deze indrukwekkende kerk. De Nationale Basiliek van het Heilig Hart is niet alleen gigantisch, maar behoort zelfs tot de grootste kerken ter wereld! De vijfde grootste, om precies te zijn. Als echte geschiedenisliefhebbers namen we er dan ook uitgebreid onze tijd, elk informatiebordje werd gelezen en geen enkele hoek bleef onontdekt.
De eerste indruk was meteen raak. Via een lange, brede laan zie je de basiliek al van ver opdoemen… een zicht dat alleen maar indrukwekkender wordt naarmate je dichterbij komt. Eenmaal aangekomen en geparkeerd, wandelden we het domein op en konden we de buitenkant rustig bewonderen. De grootte van het gebouw is moeilijk te vatten tot je er zelf voor staat.
Wat deze basiliek zo bijzonder maakt, is de bouwstijl. Geen klassieke gotische kathedraal, maar een krachtig voorbeeld van art deco, een stijl die je vaker in Brussel terugziet. De combinatie van strakke lijnen, monumentale vormen en klassieke kerkelijke elementen zorgt voor een unieke uitstraling, waarin oud en nieuw samenkomen in één geheel. Gewoon wow!
Naast de architectuur valt er nog veel meer te ontdekken. De basiliek herbergt namelijk ook verschillende tentoonstellingsruimtes, wat vrij uitzonderlijk is voor een religieus gebouw. Elke nieuwe ruimte biedt iets anders, en net dat maakt het bezoek zo veelzijdig. Eén werk bleef ons daarbij extra bij. Het stond wat afgezonderd van de rest, maar maakte net daardoor des te meer indruk.
Begeleid door een krachtig gedicht bracht het een moeilijk maar belangrijk thema naar voren: misbruik binnen de kerk. Het was confronterend, maar ook waardevol om te zien dat dit niet wordt verzwegen, maar net zichtbaar gemaakt en erkend.
De bouw van de basiliek begon al in 1905, op initiatief van koning Leopold II. En die had grote plannen, want oorspronkelijk moest het een indrukwekkende neogotische kerk worden, helemaal in de stijl van de klassieke kathedralen. In het begin werd het project nog gefinancierd door de overheid, maar dat bleek al snel moeilijk vol te houden. Leopold II geloofde zo hard in het project dat hij zelf begon te investeren, met geld dat onder andere uit de koloniale periode in Congo kwam... Maar nog voor de basiliek echt vorm begon te krijgen, overleed hij en vielen de werken volledig stil.
Na de oorlog veranderde alles. Er was niet alleen minder geld, maar ook een andere kijk op de wereld. Teruggrijpen naar het verleden voelde niet meer juist. In plaats daarvan ging men op zoek naar iets nieuws, iets moderner en ook iets betaalbaarder.
En zo duurde het uiteindelijk meer dan 60 jaar voor de basiliek volledig afgewerkt was, en groeide het oorspronkelijke idee uit tot het art-deco meesterwerk dat we vandaag kennen.
Na een duik in de geschiedenis trokken we verder naar boven met de lift (ja, een lift in de kerk, handig 😄). Op die verdieping kwamen we terecht tussen verschillende expo’s, maar één ruimte sprong er voor mij echt uit: die van Norbert De Clercq. Hij volgde zijn opleiding als lithograaf aan de Hogere Rijkschool voor Beeldende Kunsten in Anderlecht en schilderde vijftien panelen van de kruisweg in de basiliek. Zijn werk behoort tot de lyrische abstractie en weerspiegelt een diepe zoektocht naar spiritualiteit en zingeving in onze samenleving. Wat mij vooral bijbleef, was het gevoel dat de werken opriepen: ze leken bijna op een droom, een abstracte wereld waarin iedereen zijn eigen betekenis kan vinden (zelfs een eenhoorn die plots in het kunstwerk zou opduiken, zou me op dat moment niet eens verbaasd hebben).
Het panorama moesten we wel écht testen, en dat stelde zeker niet teleur. Helemaal bovenaan werden we beloond met een indrukwekkend uitzicht over Brussel. Van daaruit kon je de stad in alle richtingen bewonderen en bekende gebouwen spotten, soms met behulp van infobordjes. Een perfect einde van het bezoek, letterlijk en figuurlijk een hoogtepunt.
De Basiliek van Koekelberg, 5de grootste kerk ter wereld, is een bewonderenswaardig art-deco meesterwerk. Geniet ook van ons adembenemende 360° panorama op 53m hoogte!
“Qui vivra, verra” is het motto van mijn leven. Daarom grijp ik elke kans om de wereld te ontdekken en ben ik vaak in het buitenland te vinden. Reizen is mijn grote passie. Tegelijk ben ik ook graag toerist in eigen land: nieuwe plekken ontdekken, de geschiedenis leren kennen en kunst bewonderen geven me telkens opnieuw inspiratie.
