Grasduinen in het Duinenhuis in Koksijde

Written by Leen on 19 Jul 2026

Verborgen tussen de golvende duinen van Koksijde ligt een oude villa, het Duinenhuis. Het is geen vakantieverblijf (meer), en eigenlijk ook geen museum, maar een natuureducatief centrum. Ik trok naar het Duinenhuis en ontdekte er een gebouw met een rijk verleden en een prachtig uitzicht over de duinen en de zee. Daarnaast vond ik er ook KWAL-ity time, want deze zomer is er een tijdelijke tentoonstelling over een van de meest mysterieuze bewoners van onze Noordzee: de kwal.

Een villa midden in de duinen

Tussen de duinen zien we een statige villa met drie rode zeehonden ervoor. Hoe is zo’n groot huis midden in een natuurgebied terecht gekomen? Op de benedenverdieping wordt de geschiedenis van het gebouw verteld met oude foto's, archiefdocumenten en persoonlijke getuigenissen van bewoners en bezoekers. 

Het Duinenhuis behoorde vroeger toe aan verschillende ordes van kloosterzusters. Het waren Franse zusters die hier in 1937 een stuk duinengrond kochten. Het doel was om weesmeisjes uit het Antwerpse, waar de kloosterorde een weeshuis en scholen had, te kunnen laten genieten van de gezonde zeelucht. Het huis heette toen “Home Notre-Dame de Boulogne”. In de oorlogsperiode werd de villa noodgedwongen verlaten, maar laten pikten deze zusters de draad weer op. 

Informatiepaneel over de Zusters van Liefde in Duinenhuis

In de jaren ‘60 kwam het huis in handen van een andere kloosterorde, de Zusters van Liefde. Op initiatief van één van de zusters werd de naam toen gewijzigd in “Duinenhuis”. Volgens het informatiepaneel mochten de zusters hier zelf een weekje op vakantie komen. De Zusters van Liefde hadden ook verschillende medische pedagogische instituten en ze ontvingen groepen van hun leerlingen in het Duinenhuis. Het gebouw was daarvoor wel niet ideaal uitgerust: voor vakantiegangers in een rolstoel in het Duinenhuis was er (nog) geen lift en de werkmannen van het klooster gingen zelfs mee om hen van de bus tot in het Duinenhuis te helpen. Toch was het blijkbaar erg plezant op de vakantiekampen van de zusters in het Duinenhuis. Aan alle mooie liedjes komt echter een einde, en de zusters verkochten het gebouw aan de gemeente Koksijde.

Uitzicht van op het terras van het Duinenhuis

Natuureducatief centrum

De gemeente restaureerde het gebouw en vormde het om tot een centrum voor natuureducatie, met een aanbod voor scholen en individuele bezoekers. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd zoals wandelingen en workshops. Zo zijn er geleide wandelingen over het leven op de strandhoofden, de insecten, garnaalkruien,… 

Er wordt in het Duinenhuis ook gewerkt rond het heelal. Er werd een telescoop geïnstalleerd en zijn foto’s te zien van allerlei nevels op de bovenste verdieping. Een van de absolute hoogtepunten is het dakterras. Van hieruit kijk je uit over de Schipgatduinen, de Noordzee en bij helder weer zelfs kilometers ver langs de kust. Het zou het mooiste uitzicht van Koksijde genoemd worden.

Tijdelijke tentoonstelling: KWAL-ity time

Deze zomer staat alles in het teken van een dier dat vaak gevreesd wordt: de kwal.

De tentoonstelling "KWAL-ity time" dompelt bezoekers onder in de wereld van de kwallen. Met kleurrijke panelen die op de eerste verdieping zijn opgesteld, leer ik van alles bij over kwallen. Je leert hier hoe een kwal is opgebouwd, hoe ze eten, hoe lang ze al bestaan, … Ook de bijzondere levenscyclus komt uitgebreid aan bod: van piepkleine poliep tot volwassen kwal. De tekst op de panelen lijkt vooral gericht naar kinderen. 

In deze tentoonstelling leer je ook wat je best doet en niet doet als je door een kwal geprikt wordt. Interessant, dus dat proberen we allemaal te onthouden! 

In een ruimte naast de kwallenexpo kunnen kinderen iets kleuren, maar het was me onduidelijk wat juist de bedoeling was. 

Versieringen van kwallen op de ramen van het Duinenhuis
Een voorbeeld van de weetjes over kwallen in het Duinenhuis

Op weg naar het Duinenhuis

Een bezoek aan het Duinenhuis begint met een kleine wandeling. Het Duinenhuis ligt immers midden in een beschermd natuurgebied in de duinen en is bewust niet bereikbaar met de auto. Dat draagt meteen bij aan de rust van de omgeving.

Aan zee is het heel simpel om je met de kusttram te verplaatsen en dat is dan ook wat we doen. De dichtste halte is Koksijde - Lejeunelaan. Van daar is het ongeveer tien minuten wandelen langs de Koninklijke Baan en vervolgens via de autovrije Bettystraat de duinen in, in de richting van de zee. Bij het begin van het straatje hangt een groot spandoek en het straatje zelf kreeg vrolijke tekeningen van planeten en sterrenbeelden. 

Schildering met 'welkom' bij het Duinenhuis
Planeet geschilderd op de straat naar het Duinenhuis

Praktisch

Wil je het Duinenhuis zelf ook bezoeken, kijk dan zeker eens op de website Natuureducatief centrum Duinenhuis. Onder ‘activiteiten’ vind je de geleide wandelingen en andere activiteiten. Voor deze activiteiten moet meestal vooraf ingeschreven worden, dus kijk dit zeker vooraf goed na op de website. 

Een bezoek aan het Duinenhuis zelf is gratis. Voor de activiteiten wordt een democratisch prijsje gevraagd. 

De expo KWAL-ity time loopt nog tot 31 augustus 2026. Tijdens de grote vakantie kunnen kinderen hier ook een schattenzoektocht van Vlieg doen (volgens wat ik ervan zag bij de kinderen die deze zoektocht deden, was dat heel plezant).