“Plus est en vous”: er zit meer in het Gruuthusemuseum dan je denkt

Sommige musea bezoek je, andere musea beleef je. Het Gruuthusemuseum in Brugge behoort zonder twijfel tot die tweede categorie. Ik ging het Gruuthusemuseum ontdekken op een snikhete zaterdag. En toen bleek dat het museum (letterlijk en figuurlijk) nauw verbonden is met de Onze-Lieve-Vrouwkerk, bezocht ik ook deze kerk.

Dan zijn we klaar om het museum, het voormalige stadspaleis van de heren van Gruuthuse, binnen te stappen. Dit gebouw ademt macht, kunst en geschiedenis en is op zichzelf al een bezienswaardigheid. Dat begint al in de inkomhal en de eerste zaal met de immense schouw en de plafondschilderingen.  

Op de plafonds worden de woorden “Plus est en vous” herhaald en herhaald. Moesten we niet beter weten, dan zouden we denken dat de schilder bij wijze van straf hetzelfde zinnetje moest kopiëren op de plafondbalken. Maar natuurlijk weten we wel beter...

De spreuk "Plus est en vous" ("Er zit meer in u") was de persoonlijke wapenspreuk van Lodewijk van Gruuthuse. Hij was de beroemdste heer van Gruuthuse en de man die het Brugse paleis in de 15de eeuw zijn grote luister gaf. De spreuk was een oproep tot ambitie en zelfontplooiing. In de Bourgondische hofcultuur sloot dat perfect aan bij het streven naar verfijning en  uitmuntendheid. De spreuk paste ook uitstekend bij Lodewijk zelf. We zien in het museum dat hij een rijke edelman was dankzij de inkomsten uit het gruut- en biermonopolie van zijn familie. Daarnaast was hij een vertrouweling aan het Bourgondische hof, een ridder van de Orde van het Gulden Vlies en een groot kunstmecenas. 

In de eerste zalen kijk ik mijn ogen uit. Het museum is opgebouwd als een reeks opeenvolgende kamers die telkens een ander hoofdstuk van de Brugse geschiedenis vertellen. Eerst dompelen we ons onder in de Bourgondische bloeitijd van de stad. Overal staan en hangen schatten: majestueuze wandtapijten, schitterende glasramen, verfijnde houtsculpturen, Bourgondische manuscripten, Chinees porselein, zilverwerk, meubels, schilderijen,… De Brugse (en andere) kant kan natuurlijk ook niet ontbreken. De objecten vertellen samen het verhaal van de stad en van de mensen die er leefden. 

Wat mij vooral treft, is dat dit geen stoffig museum is. Elke zaal ademt sfeer. Je wandelt niet van vitrine naar vitrine, maar van verhaal naar verhaal. En zo kwamen we weet wat meer te weten over Brugge. Zo zagen we dat de rijke klasse in het 17^de en 18^de eeuwse Brugge in luxe leefde, en dat Brugge in de 19^de eeuw ‘herontdekt’ werd, deze keer door de toeristen. De commerciële Bruggelingen speelden daar blijkbaar handig op in. Met de Brugse neogotiek werd het middeleeuwse karakter van Brugge goed in de verf gezet, een beetje onder het motto ‘fake it until you make it’. En dat dat werkte, is vandaag nog altijd in de Brugse straatjes te zien, want er zijn steeds veel toeristen op pad.  

Het Gruuthusepaleis had echter niet alleen buiten een uitzichtspunt, maar ook binnen, maar dan met een heel ander doel. De 15^de eeuwse bidkapel liet de bewoners toe om de mis te volgen. In de bidkapel konden ze alles zien vanuit de hoogte, afgescheiden van het gewone volk. Deze privékapel verbindt het paleis rechtstreeks met de naastgelegen Onze-Lieve-Vrouwkerk.

Na ons bezoek aan het museum gaan we dan ook nog een kijkje nemen in de Onze-Lieve-Vrouwkerk binnen. Deze kerk is opgedeeld in een vrij toegankelijk deel, en een afgesloten deel dat als museum fungeert. Natuurlijk zoeken we waar de bidkapel is waar we zonet nog stonden.

In het museumgedeelte is de beroemde marmeren Madonna met Kind van Michelangelo te zijn, weliswaar van op een afstand. Ook de praalgraven van Maria van Bourgondië en haar vader Karel de Stoute zijn hier te bewonderen.

Wanneer we terug vertrekken, weten we het wel zeker: Brugge is nog mooier dan de gidsen op de bootjes beweren. 

Het Gruuthusemuseum behoort tot de musea van de stad Brugge. Alle info over openingstijden, toegangsprijzen, toegankelijkheid,... is te lezen op de volgende website:  Gruuthusemuseum | Musea Brugge

Alle praktische info voor een bezoek aan de Onze-Lieve-Vrouwkerk vind je hier: O.L.V.-kerk Museum | Musea Brugge

In Brugge bezochten we ook nog het museum Sint-Janshospitaal. Dat is ook één van de Brugse musea en een aanrader voor wie iets te weten wil komen over de ziekenzorg door de eeuwen heen en/of de werken van Hans Memling wil gaan bewonderen. Een reportage over dat bezoek kan je hier lezen: Het museum Sint-Janshospitaal: over ziekenzorg en kunst | riebedebie.be

Wij bezochten Brugge met de auto. We parkeerden in de ondergrondse parking van ’t Zand. Het station van Brugge is op wandelafstand van het historische centrum.