Verborgen Romeinse geschiedenis in Oudenburg

Onder de rustige polders van Oudenburg schuilt een verrassend stukje Romeinse geschiedenis. In het RAM ontdek je hoe soldaten en hun families hier zo’n 1700 jaar geleden leefden in en rond een Romeins fort. Ga je mee terug in de tijd?

Als je vandaag door de polders rond Oudenburg rijdt, zou je niet meteen vermoeden dat hier zo'n 1700 jaar geleden een Romeins fort stond. Het landschap zag er toen helemaal anders uit. De zee en het getijdengebied kwamen veel dichter bij Oudenburg en net hier bouwden de Romeinen een castellum om de kust te bewaken. Op de plek van de voormalige Sint-Pietersabdij brengt het Romeins Archeologisch Museum, kortweg RAM, dat stukje geschiedenis opnieuw tot leven. Geen groot museum waarin de volledige Romeinse geschiedenis aan bod komt, maar een heel gerichte blik op één plek en één periode: Oudenburg rond het jaar 325.

Met een audiogids in de hand stap je het laat-Romeinse Oudenburg binnen. Via voorwerpen, grote videoprojecties en verhalen ontdek je hoe het dagelijkse leven in en rond het fort eruitzag.

En dat ging natuurlijk over veel meer dan soldaten en wapens. Binnen de muren bevonden zich barakken, een klein thermencomplex en fabricae, werkplaatsen waar allerlei ambachten werden uitgeoefend. Rond het fort werd voedsel geproduceerd en naast soldaten maakten ook vrouwen en kinderen deel uit van deze gemeenschap.

Net die focus op het gewone leven maakt het RAM zo boeiend. In de vitrines liggen geen voorwerpen van keizers of grote veldslagen, maar spullen die mensen daadwerkelijk gebruikten: aardewerk en glaswerk, sieraden, spelletjes, molenstenen en allerlei gebruiksvoorwerpen.

Bijzonder zijn ook de resten van Romeins schoeisel die in Oudenburg werden opgegraven. Leer blijft zelden zo lang bewaard, maar in een oude waterput van het castellum werden heel wat schoenfragmenten teruggevonden. Daaronder waren resten van genaaide en bespijkerde schoenen, maar ook twee luxueuze muilen met kurkzolen die ooit met vilt of bont waren gevoerd.

Ook menselijke resten, sieraden en andere persoonlijke voorwerpen brengen die bewoners plots een stuk dichterbij.

En je kan er ook letterlijk voelen hoe dat leven geweest moet zijn.

In het museum kun je (ook volwassenen!) replica's van Romeinse kleding en militaire uitrusting aantrekken. Geen lichte plastic verkleedspullen, maar degelijk gemaakte tunieken, schoenen, helmen en een maliënkolder die meteen zwaar op je schouders rust.

Je ziet zo'n maliënkolder wel vaker achter glas in een museum. Maar wanneer je er zelf eentje aantrekt en het gewicht voelt, besef je pas echt wat een soldaat met zich meedroeg. Zo wordt iets wat bijna twee millennia geleden gebeurde ineens verrassend tastbaar.

Het RAM is niet groot. Voor ons was iets meer dan een uur voldoende om het museum rustig te bezoeken, en net dat compacte karakter vonden we aangenaam. De audiogids geeft extra uitleg bij de vondsten en voor kinderen is er een apart audiospoor dat hetzelfde verhaal op een toegankelijkere manier vertelt. Je kiest dus zelf waar jij iets meer over wil weten, en ook kinderen kunnen zo extra ontdekken!

Buiten vind je nog een gereconstrueerde Romeinse toren en een kleine speeltuin. Door de regen hielden wij het deze keer vooral bij het museum zelf.

Het oorspronkelijke castellum is ondertussen zo goed als volledig uit het landschap verdwenen. En misschien is dat wel het leukste aan kleine archeologische musea als dit: ze laten zien hoeveel verhalen er soms liggen op plekken waar we vandaag gewoon voorbijrijden.

• Waar? Het Romeins Archeologisch Museum (RAM) ligt in de Marktstraat 25 in Oudenburg, op de site van de voormalige Sint-Pietersabdij. Er is gratis parking aan het museum.
• Wanneer? Van de paasvakantie tot eind september is het museum open van dinsdag t.e.m. zondag van 10u tot 12u30 en van 13u30 tot 17u. Tijdens de winterperiode gelden beperktere openingsuren, dus kijk vooraf even op de website.
• Hoeveel tijd voorzien? Reken op ongeveer 1 tot 1,5 uur om het museum rustig te bezoeken.
• Hoe verloopt het bezoek? Je krijgt een audiogids waarmee je op eigen tempo door het museum gaat. Bij de vitrines en videoprojecties vind je nummers waarmee je de bijbehorende verhalen en uitleg kunt beluisteren.
• Met kinderen? Kinderen kunnen hetzelfde parcours volgen met een eigen, laagdrempeliger audiospoor. Er is ook een doe-bundel vanaf 6 jaar en buiten ligt een kleine speeltuin in Romeinse stijl.
• Meer info? Bekijk de website van het Romeins Archeologisch Museum Oudenburg voor actuele openingsuren, tarieven en activiteiten.