MOT bouwt historische vakwerkloods voor educatieve activiteiten

Geschreven door Lore op 08 jul 2025

In Grimbergen krijgt het eiland van het Prinsenkasteel een opvallende nieuwe blikvanger: een vakwerkloods, gebouwd door de deelnemers aan de Stage Vakwerk van het Museum voor Oudere Technieken (MOT). De loods wordt niet zomaar een reconstructie, maar een functionele werkplaats die het museum zal gebruiken voor workshops en demonstraties.
“Zo’n bouwloods fungeerde destijds als werkplaats voor steenhouwers en andere bouwvakkers,” licht conservator Steven De Waele toe. “De bouwloods zal dienen als overdekte plaats voor workshops en demonstraties van het MOT, want daar draait het in ons museum om.”

© Sophie Nuytten
Deelnemers aan de Stage Vakwerk van het Museum voor Oudere Technieken (MOT) © Sophie Nuytten

Doe-museum met een historisch hart

Het MOT, dat verspreid is over drie locaties in Grimbergen, is meer dan een klassiek museum. Het draait om techniek uit het verleden, aangedreven door spierkracht, water of wind. In de collectie vind je handwerktuigen, machines en watermolens, en in de tentoonstellingen staat het dagelijkse leven centraal – van wassen tot houtbewerking.

Volgens De Waele is het MOT bovendien een echt ‘doe-museum’. Bezoekers kunnen er regelmatig terecht voor demonstraties van ambachtelijke technieken, zoals graan malen of smeden. Ook scholen, families en geïnteresseerden kunnen deelnemen aan workshops en ateliers. Daarnaast beschikt het museum over een wetenschappelijke dienst die gespecialiseerd is in technische geschiedenis.

Impressie vakwerkloods als die naast het Prinsenkasteel wordt geplaatst - © MOT

Stage Vakwerk: leren door te bouwen

De vakwerkloods wordt gebouwd door zestien deelnemers aan de Stage Vakwerk, een praktijkgerichte opleiding die volgens De Waele uniek is in België. “Er blijkt veel interesse te zijn in zo’n stage, die steeds volzet is,” vertelt hij. “Inmiddels zitten we aan de vierde editie van de stage. In 2017 werd de bijenhal aan de Liermolen gerealiseerd, in 2019 het Wan-kot. In 2024 bouwden we het eerste deel van de vakwerkloods aan het Guldendal, en nu volgt op 25 juni het tweede deel.”

Tijdens de stage verdiepen de deelnemers zich eerst in de theorie van vakwerkbouw, waarna ze praktisch aan de slag gaan. Daarbij leren ze onder andere hoe stammen worden gekantrecht tot balken, hoe houtverbindingen worden gemaakt, toognagels gesneden en verbindingen getest. Ook het onderhoud van traditioneel handgereedschap zoals bijlen komt aan bod.

Met de nieuwe vakwerkloods krijgt het Prinsenkasteel een historische werkplek die perfect past binnen de missie van het MOT: oude technieken bewaren, doorgeven en tot leven wekken.

De deelnemers aan de Stage vakwerk bouwen zelf de vakwerkloods. - © Sophie Nuytten