De perfecte daguitstap in de Westhoek

Ooit al eens op bezoek geweest in het dorp met de hoogste berg van Vlaanderen? Waar je niet alleen een vijfsterrenwandelroute kan ontdekken, maar ook nog eens kan afdalen in een unieke bezienswaardigheid die je nergens anders vindt in ons land?  Dan nemen wij je graag mee op ontdekking in het pittoreske dorpje Kemmel in de Westhoek.

De lentezon is uitbundig aanwezig als ik samen met een vriendin op een zaterdag de wagen parkeer op de gezellige marktplaats in Kemmel. De paaslelies zorgen voor een vrolijke uitstraling en het prieeltje op het midden van het plein creëert een instant nostalgische sfeer.
Welkom in Kemmel, één van de dorpen van de gemeente Heuvelland in het zuidwestelijke puntje van West-Vlaanderen, dicht tegen de Franse grens, en gekend voor zijn ‘berg’ van wel 154 meter hoog. En daarmee is dit – als je de Voerstreek niet meerekent – het hoogste punt van Vlaanderen.

Starten doen we uiteraard in het bezoekerscentrum dat pal in het centrum naast de kerk gelegen is. Hier vind je niet alleen een infopunt voor al jouw vragen over de streek en een paradijs aan folders met inspiratie voor uitjes, maar ook twee gratis én familievriendelijke tentoonstellingen. 

Op de eerste verdieping nemen we een kijkje bij ‘Landschap en oorlog: Heuvelland 1914-1918', die – zoals je wellicht al kan vermoeden – een beeld geeft van deze streek tijdens Wereldoorlog I.  Wanneer Duitse troepen in augustus 1914 België binnenvallen op weg naar Frankrijk, breekt een oorlog uit die vier jaar lang grote delen van de wereld in de ban zal houden. De Duitsers zullen hun doel – Parijs en de Franse Noordzeehavens – nooit bereiken. En dat is niet alleen te danken aan de geallieerde troepen die verbeten standhouden, maar ook aan de ‘bergen’ en ondergrond in dit heuvelachtige stukje land.  
 
Op de tweede verdieping ontdekken we de expo Heuvellab, waar echt is ingezet op een interactieve beleving. Zo graven we naar schatten en fossielen; lossen we zoekpuzzels op én kunnen we het typische West-Vlaamse oude volksspel ‘bolletra’ uitproberen, in lokale kledij uiteraard 😊 Dit is echt een frisse én speelse tentoonstelling, en een voorbeeld zoals alle bezoekerscentra zouden moeten zijn. Ben je no g niet uitgespeeld? Dan kan je hier ook een boldekar huren mét het bolletraspel, en voor de kinderen zijn er nog kinderzoektochten beschikbaar. 

Een landschap vol heuvels én plek voor veel groen; dit kan niet anders dan een wandelwalhalla zijn. Er zijn hier tientallen wandelknooppunten, waarmee je je eigen wandelroute kan samenstellen, maar wij kiezen voor de bewegwijzerde ‘Kemmelbergwandelroute’ van negen kilometer, die trouwens ook start aan het bezoekerscentrum en die ons onderweg ook zal leiden naar de Commandobunker, dé unieke bezienswaardigheid in het dorpje.

Wanneer we ongeveer drie kilometer onderweg zijn, komen we bij een wat gedateerd huis, dat eigenlijk niet zou opvallen als er geen infobord zou bij staan. Niets doet immers vermoeden dat hieronder een ultrageheime commandobunker van de Belgische Strijdkrachten gevestigd is, het zenuwcentrum van het opperbevel tijdens de Koude Oorlog.  

De bunker, gebouwd begin jaren vijftig, was bedoeld als commandopost van een internationaal luchtverdedigingssysteem om zich te beschermen tegen een mogelijke dreiging uit Duitsland. Die functie zal de bunker echter nooit hebben, want de NAVO neemt de luchtverdediging over en de dreiging komt niet uit Duitsland, maar uit de Sovjet-Unie. Daarop besluit men de bunker in te richten als commandopost met uitgebreide en moderne communicatie-apparatuur in geval van oefening of crisis.  
 
We dalen af en hebben direct een wauw-gevoel: de lange mysterieuze gangen, het perfect bewaard gebleven interieur en meubilair; alles getuigt hier van een halve eeuw spanningen tussen oost en west. En de tijd is hier duidelijk stil blijven staan. Af en toe hebben we het gevoel dat we rondlopen op een filmscène: de bureaus én ronkende machinemachinekamers lijken immers zo uit een oorlogsfilm te komen. Uiteraard nemen we zelf ook eens plaats aan één van de bureaus van een generaal; hoe cool is dat? Terwijl de telefooncentrales uit lang vervlogen tijden mij doen denken aan de Netflix-serie ‘Chicas del Cable’, zegt de vriendin dat ze het gevoel heeft dat René uit Allo!Allo! ieder moment van achter de hoek kan lopen 😊 Wist je trouwens ook dat hier de vertrekaflevering gefilmd is van het laatste seizoen van Klopjacht? 
 
Het hoogtepunt van de Commandobunker is voor ons de ‘Operation Room’ of de grote vergaderzaal, zoals ik die zou noemen. Een zenuwcentrum vol indrukwekkende kaarten, waar ik het gevoel krijg dat ik zelf een ‘geheim agent’ ben. Wat een ongelooflijke unieke plek is dit! 

Met een hoofd vol van de koude Oorlog, stappen we de natuur weer in. We passeren trouwens verschillende leuke picknick- en speelplekken onderweg.  De wijngaarden laten we achter ons en we lopen richting de velden, tot we een bordje voorbijkomen met ‘huisgemaakte picon’. Als rasechte West-Vlaming zijn we uiteraard fan van dit karamelkleurige aperitief, en dus kunnen we niet anders dan ons neervlijen op het terras en even genieten van een drankje met een vergezicht. Een streekproduct dat je moet geproefd hebben!
 
En dan mogen we eindelijk aan de beklimming beginnen. De open velden en vergezichten maken plaats voor bospaden en steile hellingen. Even een kuitenbijtertje, maar algauw staan we bovenop de top bij het herdenkingsmonument Den Engel, een herinnering aan de vele Fransen die hier het leven lieten tijdens de oorlog. Door de bossen dalen we de Kemmelberg weer af, richting het dorp en eindigen we bij het Kasteel van Kemmel, dat nu ook dienst doet als gemeentehuis. Nu rest ons alleen nog een zonnig terrasje uitkiezen op het dorpsplein én nagenieten van deze vijfsterrenwandeling. Wat een dag!

- Het bezoekerscentrum met de twee expo’s is helemaal gratis te bezoeken. Altijd leuk! 
 
- Je kan je wagen gratis parkeren op de dorpsparking naast domein de Warande. Ook op het dorpsplein zijn er een aantal parkeerplaatsen. 
 
- Er op de flanken van de Kemmelberg volop paarse boshyacinten in bloei staan in de maanden april en mei. Het ideale tijdstip dus in de lente om je wandelschoenen aan te trekken en ze te komen bewonderen. 
 
- Dit gebied niet alleen een wandelwalhalla is? Ook voor fietsers is dit de place to be met meer dan 1000 kilometer aan routes via fietsknooppunten. De beklimming van de ‘bergen’ is echter niet voor watjes (lees als: ik geraak er niet op :-) )
 
- Je in deze streek volop bruine kroegen en volkscafés vindt, waar je vaak nog van die heerlijke vintage volksspelen kan ontdekken? Heel leuk voor jong én oud! 
 
-Je in Heuvelland dé enige kabelbaan vindt van Vlaanderen? Tussen de Zwarte- en de Rodeberg kan je met de voetjes bengelen, terwijl je de wijnranken onder je ziet voorbij glijden. 
 
- Er hier jaarlijks op Pinkstermaandag een Zoetemarkt plaats vindt, met – je raadt het al – kraampjes met mierzoete lekkernijen. Er is hier trouwens nog wel meer te beleven. Check daarvan de site van Toerisme Heuvelland hier!