Een duik in de geschiedenis van Oost-Vlaanderen: Provinciale Erfgoedsite Ename

Geschreven door Mieke op 17 mei 2026

Onlangs nam ik met een collega op een zonnige vrijdagnamiddag een duik in de geschiedenis van de provincie Oost-Vlaanderen. Een interactief museum over archeologie en erfgoed, met een indrukwekkende buitensite en dat in een dorp in het magnifieke decor van de Vlaamse Ardennen. Een ideale combi dus voor een uitstapje! Benieuwd waar we deze ontdekking deden?

Provinciale erfgoedsite Ename

Ergens in de mooie Vlaamse Ardennen

Ik geef toe, als West-Vlaamse heb ik eventjes Google Maps moeten openen om te kijken waar Ename precies ligt. Maar hallo, wat een ongelooflijk mooie groene omgeving is dit zeg! Ik had al gelijk spijt dat ik niet een weekendje kon blijven om ook te wandelen en dorpjes in de buurt te verkennen. 

Maar... ik had een date met een collega om samen de provinciale erfgoedsite Ename te ontdekken, een interactieve tentoonstelling over erfgoed en in het bijzonder die van Ename.

Buiten op ontdekking

De zon schijnt volop tijdens ons bezoek, dus gaan we eerst buiten op ontdekking in het ‘Archeopark’, een vrij grote openluchtsite waar we tussen de opgegraven grondvesten van een benedictijnenabdij ronddwalen. Want al is Ename nu vandaag een heel klein dorpje, vroeger was dat wel helemaal anders. Vroeger zorgden hier o.a. een moestuin en boomgaard voor eten voor de monniken, en nu zorgen klaprozen en andere bloeiers voor een idyllische setting tussen de ruïnes. 

Maar de geschiedenis van deze plek gaat nog veel verder terug, want in de vroege middeleeuwen stond hier een indrukwekkende burcht. Zotjes eigenlijk, als je bedenkt op hoeveel geschiedenis je hier eigenlijk rondloopt. Op zo’n plekken gaat mijn fantasie altijd met mij aan de haal. Want misschien reden hier wel echte ridders rond om de burcht te bestormen?

Provinciale erfgoedsite Ename
Provinciale erfgoedsite Ename

Echt interactief

En dan is het tijd om ook de site binnen in te ontdekken. En wauw, wat een frisse tentoonstelling is dit! Bij archeologie en erfgoed denk ik vaak direct aan oude borden, potten en munten, maar hier leer ik dat het zo veel meer is dan dat.

Zo leren we op luchtfoto’s sporen van erfgoed zoeken (spoiler alert: dat is moeilijker dan je zou denken!) en kijken we of we een goede erfgoedbewaarder zouden zijn. 

Wist je dat er op deze plek ook een aantal Vlaamse topstukken te ontdekken zijn?
Niet minder dan de oudste volledige schedel van Vlaanderen vind je hier, wel 4000 jaar oud. En wist je dat ze alleen uit die schedel best wel dingen kunnen ontdekken? De leeftijd van die persoon bijvoorbeeld, of zelfs zijn beroep. Echt indrukwekkend is dat! 

Of een ivoren kop van de staf van de abt van Ename uit de twaalfde eeuw, wat bekend staat als een echt Vlaams topstuk. 
Wij vinden vooral het eeuwenoude kleine ‘speelgoed’varkentje echt te cute! Ga zelf maar eens kijken :-) 

Provinciale erfgoedsite Ename
Provinciale erfgoedsite Ename
Provinciale erfgoedsite Ename
Provinciale erfgoedsite Ename

Tijdelijke expo's

Ook op de bovenverdiepingen van de site is er vanalles te beleven bij de tijdelijke expo’s. We mogen er o.a. op perkament met een ganzenveer een boodschap schrijven. Als Bridgerton-fan had ik op dat moment wel een ‘Lady Whistledown’-momentje. 😊 
 
En we hadden extra geluk, want net op de dag dat wij er waren opende de gloednieuwe tijdelijke expo ‘After Present’. 
Eentje die ons wel doet nadenken... Want wat voor sporen laten wij nu achter op aarde? En hoe zullen de toekomstige generaties ons herinneren? Stof tot nadenken!

Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename
Provinciale Erfgoedsite Ename

Kleine bezoekers meer dan welkom

Wij waren vandaag zonder onze kinderen op stap, maar deze plek is wel he-le-maal familieproof!
Want ... zin om met het hele gezin de geschiedenis van Oost-Vlaanderen te ontdekken? Dat is hier absoluut mogelijk. 

Er is niet alleen de interactieve tentoonstelling, maar ook een speciaal familieparcours waar de kleinsten zich niet alleen mogen verkleden, maar ook nog eens leuke opdrachtjes mogen uitvoeren door middel van een leuke doe-map (gratis!).  
Ook de iets grotere speurneuzen kunnen op zoektocht door en rond Ename aan de hand een tablet.

Provinciale erfgoedsite Ename

Praktische info

Erfgoedsite Ename is geopoend van woensdag tot zondag van 10 tot 17 uur. 
Kinderen mogen gratis het museum bezoeken. 
 
Je kan vlot parkeren op de gratis parking aan de overkant van de erfgoedsite.  
Liever openbaar vervoer? Neem de trein tot station Eine, en wandel dan een half uur langs het jaagpad tot in Ename. 
 
Ename ligt in een prachtige regio. Combineer het bijvoorbeeld met het mooie Oudenaarde, of duik de bossen in van Ename en de rest van de Vlaamse Ardennen. 
 
Net als wij honger en dorst gekregen na het bezoek? De site zelf heeft een Erfgoedcafé met en mooi terras. Er zijn ook picknickbanken op de Archeosite. En in het dorp zelf ontdekten wij het nostalgische Paulette met lekkere zoetigheden én andere lekkernijen op de kaart. Een dikke aanrader, als je het ons vraagt.

Provinciale erfgoedsite Ename
Provinciale erfgoedsite Ename