Een uitstap naar de middeleeuwen in Abdijmuseum Ten Duinen in Koksijde

Geschreven door Leen op 27 jul 2025

Op een zonnige zaterdag deed reporter Leen een cultureel uitstapje naar de Abdij Ten Duinen in Koksijde, een plek waar geschiedenis en rust samenkomen. Het werd een verrassend leerrijke én sfeervolle dag aan de Belgische kust. En zelfs nog een tikkeltje sportief…

Op naar Koksijde en het Abdijmuseum

We kwamen rond de middag aan in Koksijde. We konden gemakkelijk parkeren langs de weg vlak bij de site van de Duinenabdij. We werden meteen begroet door een groot rood beeld van een monnik, en bij de ingang van het museum stond er nog eentje. In het onthaalgebouw werden we echt begroet, en heel vriendelijk wegwijs gemaakt. Niet dat het hier ingewikkeld is hoor: vanuit het onthaalgebouw stap je zo naar het museumgedeelte. Eén verdieping lager vind je een vestiaire en toiletten. 

Groot monnikenbeeld voor het onthaalgebouw van de Duinenabdij

Bezoek aan het Abdijmuseum

Ons bezoek begon dan echt in het museumgedeelte van Ten Duinen, waar we eerst een beeld kregen van het leven in de middeleeuwen. Daarna kom je meer te weten over de orde van de Cisterciënzers en de monniken die hier eeuwen geleden leefden. De tentoonstelling geeft weer waarom de Cisterciënzerorde hier juist neerstreek en hoe groot de abdij eigenlijk was (in één woord: immens). We kwamen ook te weten dat er destijds niet enkel volwassen mannen in de abdij woonden. Er waren ook kinderen. 

De verschillende zalen van het museum zijn logisch opgebouwd rond de verschillende onderdelen van het leven in de middeleeuwse abdij. Over wat de monniken aten en hoe ze kwaaltjes bestreden bijvoorbeeld. Er werd niet enkel gebeden en gewerkt want af en toe was er ook tijd voor een spelletje... En er gebeurden niet alleen vrome zaken, maar ook ‘onkuise’… 

Heel speciaal is de opstelling met een grafsteen met daaronder, in een glazen kist, een geraamte. In deze zaal wordt uitgelegd hoe er in de middeleeuwen met de dood werd omgegaan. Er is ook een speciale zaal gewijd aan de vroegere abt Idesbaldus. In weer een andere zaal gaat het over het archeologische werk dat al werd verricht rond de abdij, een werk dat zeker nog niet af is. 

Maquette van de abdij Ten Duinen gemaakt uit Lego

De inrichting van het museum is modern en interactief. Er zijn archeologische vondsten, goede informatiepanelen en aanraakschermen. Vooral de reconstructie van het abdijleven vonden we fascinerend: levensgrote poppen van monniken zitten te schrijven, te bidden en te eten. Je voelt bijna hoe het geweest moet zijn om hier in de middeleeuwen te leven.  

In de bovenste zaal van het museum is er een grote maquette, gemaakt van LEGO, gebouwd naar het grondplan van de abdij geschilderd door Pieter Pourbus in de 16de eeuw. Je kan de maquette van op een verhoog bekijken. Aan de zijkant worden de verschillende ruimtes in de abdij benoemd. Als je op een knopje drukt, zie je een ruimte oplichten. Deze maquette is absoluut een blikvanger dus die mag je absoluut niet missen. In de ruimte ernaast was er een tijdelijke tentoonstelling over Karel Loppens. Hij was blijkbaar een pionier in het onderzoek naar de abdij. 

Keuvelen met de monniken in het Abdijmuseum
In het Abdijmuseum in Koksijde

Speciaal voor kinderen

Hier en daar zagen we ook spelmateriaal voor kinderen. En doorheen het jaar zijn er hier verschillende zoektochten voor kinderen. Voor peuters en kleuters heeft de Abdij Ten Duinen zelfs iets speciaals: een peuter- en kleuterparcours met paardje Abby en ridder Eddy. Dit parcours wordt gedurende het hele jaar aangeboden, maar als je zeker wil zijn dat dit beschikbaar is bij je bezoek, dan reserveer je best een ‘paardje’ bij het museum. 

De bollebaan uitproberen in Abdij Ten Duinen

De openluchtsite met de ruïnes verkennen

Na het museumbezoek wandelden we naar buiten richting de openluchtsite. Al snel kwamen we aan de kegel-, kaats- en bollebanen. Deze werden hier aangelegd om te tonen dat de boog niet altijd gespannen stond in de middeleeuwen en dat er dus heus wel iets meer was dan ‘ora et labora’ (bidden en werken). Wat het museum hier heeft aangelegd, is niet enkel om naar te kijken. Bij elke baan staat een kastje waar je het materiaal en de spelregels kan vinden. Dat moesten wij natuurlijk ook eens testen. 

Daarna gingen we verder naar de indrukwekkende ruïnes van de middeleeuwse abdij. Het is een plek die meteen een gevoel van rust oproept. De restanten van de muren, met het oude kloosterplan dat nog goed zichtbaar is, en de omliggende natuur zorgen voor een unieke sfeer. 

Pauze met een drankje met de ruïnes van de Duinenabdij op de achtergrond

Pauze in de Gasterie

Het was bijzonder om tussen de ruïnes te wandelen en te beseffen hoe groot en belangrijk deze abdij ooit is geweest. Met de plattegrond konden we ons goed voorstellen hoe alles er vroeger moet hebben uitgezien. 

Na de wandeling namen we plaats op het terras van de Gasterie, vlakbij de ruïnes en naast nog een groot rood monnikenbeeld. Er worden lokale drankjes geserveerd zoals een speciale kruidenwijn en biertjes genaamd naar Sint Idesbald. Van op het iets hoger gelegen terras hadden we een goed uitzicht over de ruïnes. Een mooie afsluiter van ons bezoek aan de abdijsite. Voor wie aan de kust verblijft en iets meer wil dan strand en zee, is dit een absolute aanrader.

Praktisch

Meer info op de website van Abdij Ten Duinen

Heel handig is de FAQ onder Plan je bezoek. Kijk op de website zeker ook na of er geen speciale evenementen zijn die je kan meepikken.

Een bezoek aan de abdijsite met de ruïnes is gratis. Het wordt echter veel interessanter als je weet wat er ooit was, en je dus het museum bezoekt, zoals wij deden. Voor het museum moet je een ticket kopen, online of ter plaatse.  Op de eerste zaterdag van de maand is er gratis toegang want dan is er open museumdag in Koksijde (dit geldt niet alleen voor Abdijmuseum Ten Duinen maar ook voor het NAVIGO Visserijmuseum).  

De ruïnes van de Duinenabdij

Het Abdijmuseum Ten Duinen ligt aan de Koninklijke Prinslaan 6-8 in Koksijde. Wij konden gewoon langs deze laan en vlakbij het museum parkeren (betalend). De site is ook bereikbaar met het openbaar vervoer. 

We bleven na ons bezoek nog wat langer aan de kust. We overnachtten in het gezellige Abdeshof in Slijpe. Dit is een B&B/ gastenverblijf/ akkerbouwbedrijf vlakbij de kust maar midden in het groen en heerlijk rustig. En dan hebben we het nog niet gehad over de supervriendelijke uitbaatster Lore, de splinternieuwe aanbouw en het lekkere verse ontbijt. 

De monniken aan tafel
De ruïnes van de Duinenabdij verkennen
Koene manspersoon in de Duinenabdij
Een foto nemen in de Duinenabdij
De monniken aan tafel
De ruïnes van de Duinenabdij verkennen
Koene manspersoon in de Duinenabdij
Een foto nemen in de Duinenabdij