Kaarten troef in het Speelkaartenmuseum

Geschreven door Mieke op 26 jan 2024

Wist je dat Turnhout gewoonweg het wereldse epicentrum is van speelkaarten? Jawel, de kaarten waar overal ter wereld mee gepokerd, geklaverjast en gekwartet wordt. In de vorige eeuwen vond je hier de ene drukkerij naast de andere. Ook jouw gezin heeft waarschijnlijk een kaartspel in huis en de kans is super groot dat dat spel in drukkersstad Turnhout is gemaakt. Inmiddels drukt Cartamundi meer dan 1,3 miljoen kaartspellen per dag. En dat in Turnhout! Tijd om daar dus iets meer over te gaan leren. 

Een partijtje poker :-)

Een fabriekshal om u tegen te zeggen

Vanaf de Grote Markt in Turnhout volgen we de speelkaarten op de grond richting het ‘Speelkaartenmuseum’. Het moet gezegd: het Nationaal Museum van de Speelkaart, is gevestigd in een prachtig oud fabrieksgebouw. Dat belooft alvast een leuk bezoek! 
 
We starten in de grote fabriekszaal, vol met indrukwekkende drukpersen en andere grafische apparatuur. Op vaste tijdstippen zijn hier vrijwilligers (lees: gepensioneerde drukkers of mensen met en passie voor het vak) aanwezig, die de persen opnieuw laten draaien en zorgen voor een galmend geluid in het gebouw. Ook wij behoren tot de gelukzakken die verschillende machines aan het werk horen en zien. Af en toe mag de dochter zelfs een handje toesteken. Echt leuk!  

Als boekenwurm is het trouwens ook echt super interessant om te zien hoe drukpersen in de loop der tijd geëvolueerd zijn en er steeds minder mankracht en tijd aan te pas kwam om te drukken. 

Drukpersen uit de oude doos
Een handje toesteken bij het drukken

Brullende stoommachine

Vroeger konden ze in de fabriek niet even gemakkelijk de stekker in het stopcontact steken, zoals wij dat nu doen. In de hal met alle drukpersen zagen we al daarnet dat alle machines verbonden waren met de grote machine in de kamer ernaast. Een stoommachine dus! 
Ook wij worden uitgenodigd om te zien hoe de stoommachine er vroeger voor zorgde dat alle drukpersen energie hadden om kaarten te maken. Onze enthousiaste gids legt ons de basis van de stoommachine uit en even later ervaren we aan de lijve hoeveel geluid zo’n ding kan produceren. Indrukwekkend!

Een authentieke stoommachine

Ontdeugende kaarten

Boven ontdekken we nog het ‘wasproces’ (zorgen dat de kaarten een glanzend laagje hebben en je er dus niet door kan kijken, aha!) en de snijmachines.
En nu we het fabricatieproces achter de rug hebben, gaan we een kijkje nemen tussen in de museumkamers over de speelkaarten zelf. Het museum herbergt immers de grootste verzameling speelkaarten ter wereld. Sommigen dateren wel van vijf eeuwen terug. En er zitten echte kunstwerkjes tussen, zelfs kaarten die alleen voor volwassen ogen bestemd zijn. Ga maar eens op zoek. De echtgenoot had ze alvast snel gevonden ?

Zelfs de Queen komt naar het Speelkaartenmuseum
Een stukje China in het Speelkaartenmuseum

Tijdelijke tenstoonstelling 'Leve het lot'

Kaartspelen is van alle tijden, generaties en rangen. Iedereen speelt kaart, al eeuwenlang, en dat is ook kunstenaars niet ontgaan. De meeste mensen spelen van kinds af aan. In deze tijdelijke tentoonstelling geeft het Speelkaartenmuseum een blik op rol van kaartspelen in de westerse kunst. En ook hier werd de opstelling interactief aangepakt. Kleinere bezoekers kunnen bij elke opstelling iets doen: een schilderij creëren en nog veel meer. Neem gerust ook een kijkje op de de agenda van het museum; want af en toe is er ook nog een workshop voor het hele gezin. 
 
Conclusie: Prachtgebouw, topcollectie en hele fijne interactieve opstelling! Getest en goedgekeurd door de hele familie :-) 

Hard werk in de drukkerij!
Zelf een schilderij in mekaar knutselen
Bye bye speelkaartenmuseum!