Naar het AfricaMuseum in Tervuren

Reporter Leen ging vijf jaar geleden naar het AfricaMuseum in Tervuren voor wat toen een “testreportage” werd genoemd. Omdat het dringend tijd werd om het AfricaMuseum nog eens te bezoeken, trok ze nog eens naar Tervuren. Ze bezocht er de vaste collectie en de gloednieuwe tijdelijke tentoonstelling “ReThinking collections” die je tot 29 september kan bewonderen.

Om het AfricaMuseum, of het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, binnen te gaan, stapten we eerst het moderne glazen gebouw binnen. Via hoge trappen kom je in een lange witte ondergrondse gang met een gigantische prauw. Op de muur zien we in verschillende talen: “Alles gaat voorbij, behalve het verleden.” Iets verder is er een schilderij waarop een controversieel beeld het museum wordt buiten gesleept en zo dus duidelijk wordt gemaakt dat het museum gereorganiseerd moe(s)t worden. De toon was meteen gezet.

We bezochten eerst de nieuwe tijdelijke tentoonstelling 'ReThinking collections'. De tentoonstelling gaat over het onderzoek naar de herkomst van de collectiestukken. Er wordt ook uitgelegd dat het voor heel wat stukken helemaal niet simpel is om te weten hoe ze in de koloniale tijd vanuit Afrika in België terecht kwamen. Van sommige objecten is het wel duidelijk. Bepaalde handelaars en ambtenaren bleken verwoede verzamelaars. Sommige collecties werden na het overlijden van de eigenaar aan het museum geschonken en zijn netjes geïnventariseerd. Daarnaast lazen we dat (de voorloper van) het museum zelf ook opriep om bepaalde zaken naar het museum op te sturen.

Wat verder in de tentoonstelling wordt een voorbeeld gegeven van een object dat wel werd teruggegeven. Om de teruggave voor te stellen, en dus het verdwijnen uit de collectie, werd gekozen voor een techniek waarbij je het object juist wel of juist niet ziet afhankelijk van de plaats vanwaar je ernaar kijkt. Het is een techniek die ik (in het klein) kende van op mijn meetlatje in de lagere school, maar die ik nog nooit in een museum zag. Er zijn ook nog andere hedendaagse snufjes gebruikt in deze tentoonstelling. En om het helemaal interactief te maken, kan je ook een soort slaginstrument bespelen. 

Sommige zalen hebben prachtige wandschilderingen, die gerestaureerd zijn. In sommige zalen is ook de inrichting, met bijv. de vitrines beschermd. De krokodillenzaal ziet er bijvoorbeeld nog haast volledig uit als op de oude foto’s, met in het midden een vitrine met (natuurlijk) krokodillen. In diezelfde zaal zijn er een opgezette Afrikaanse insecten en vlinders en bokalen met vissen. In andere zalen kan je dan weer de grotere Afrikaanse dieren bewonderen. 

Het AfricaMuseum toont ook de minder aangename kanten die de band tussen België en Afrika heeft. De geschiedenis is zeker niet altijd fraai geweest. Er wordt heel goed uitgelegd wat de gevolgen van de kolonisatie voor de plaatselijke bevolking waren. 

Je voelt duidelijk dat het voor het museum op eieren lopen is. Een voorbeeld is de aanpak van de grote rotonde: de koloniale kunstwerken in de nissen worden afgeschermd met doeken, nieuwe grote kunstwerken werden prominent in het midden van de rotonde gezet en er wordt duiding gegeven over deze aanpak. 

Het AfricaMuseum gaat niet enkel over de geschiedenis van Midden-Afrika. Ook het Afrika van nu komt aan bod. In een zaal wordt bijvoorbeeld een verkeersrobot getoond die ontwikkeld werd om het verkeer te regelen. In een andere zaal gaat het dan weer over hedendaagse Afrikaanse cultuur en muziek. Je kan echt uren in het museum doorbrengen want er is heel veel te zien, en doordat er zoveel verschillende thema’s aan bod komen, blijft het boeien. 

In het museum kan je nog op de meeste plaatsen vooral lezen wat er wordt voorgesteld. Maar er zijn ook video’s waarin levensgroot weergegeven personen hun getuigenis brengen. Er zijn ook verschillende interactieve elementen en er is voor de kinderen zelfs een apart atelier. 

Daarna maakten we nog een wandeling doorheen het park van Tervuren. De vijvers en tuinen waren nog een beetje kaal, maar er waren ganzen die voor wat leven zorgden. En als we hun naam mogen geloven, hebben ze ook hun wortels in Afrika. 

Het AfricaMuseum ligt in Tervuren. Het museum is bereikbaar met de tram. Als je net zoals ons de auto neemt, dan kan je betalend parkeren langs de lanen van het park of op een recent aangelegde parking. Deze parking is een hele verbetering in vergelijking met de parking van het museum vijf jaar geleden! Vlakbij het museum zelf ligt er ook een grote fietsersparking.

Tickets kan je op voorhand kopen op de website van het AfricaMuseum, of gewoon aan de kassa. 

In het toegangsgebouw is aan alles gedacht voor een aangenaam museumbezoek, met vestiaires helemaal beneden en een brasserie helemaal bovenaan.

Meer info