Naar het Emile Verhaerenmuseum in Sint-Amands

Geschreven door Leen op 01 nov 2023

Ik ging met mijn gezin op pad naar het Emile Verhaerenmuseum voor de vernissage van een nieuwe tentoonstelling die helemaal gewijd is aan de dichter. Met “Emile Verhaeren: portretten en vertalingen” toont het museum dat Emile Verhaeren nog steeds inspireert. En ook in de wijdere omgeving rond het museum kwam ik Emile Verhaeren, en veel ander moois, tegen. 

Nieuwe tijdelijke tentoonstelling in het Emile Verhaerenmuseum

Op een druilerige zondagmorgen zakte ik af naar Sint-Amands, een lieflijk dorp vlakbij het middelpunt van Vlaanderen en langs de Schelde. Zo’n dorp waar wielertoeristen op zondagmorgen over de jaagpaden scheren, maar ik kwam voor iets anders. In het Emile Verhaerenmuseum werd een nieuwe tijdelijke tentoonstelling plechtig geopend. Deze tentoonstelling gaat integraal over de dichter die in 1855 in Sint-Amands geboren werd. Meer concreet gaat de expo over de vertalingen van het werk van Emile Verhaeren en de portretten die van de dichter gemaakt zijn. 

Wie was Emile Verhaeren?

Emile Verhaeren was in zijn tijd een literaire beroemdheid. Hij behoorde tot de betere kringen. Hij studeerde rechten, werd advocaat maar hing zijn toga aan de haak om een literaire carrière uit te bouwen. Hij schreef in het Frans, wat in die tijd niet abnormaal was. Hij is vooral bekend voor zijn gedichten, maar schreef ook kortverhalen en toneelstukken. Zijn werk werd geroemd en vertaald in heel wat talen. Zo raakte zijn werk nog verder verspreid en groeide zijn internationale bekendheid. 

Levendige vertalingen

Op de vernissage werden de vertalingen tot leven gebracht door ze te laten voorlezen door inwoners van Sint-Amands die een taal spreken waarin het werk van Emile Verhaeren vertaald is. Zo hoorden we gedichten in het Spaans, Turks, Oekraïens,… Er werd ook een Nederlandstalig werk voorgedragen dat geïnspireerd is op het werk van Verhaeren. Hier en daar hoorden we snedige vingerwijzingen, naar het plan om het museum te laten ‘opgaan’ in een nieuw ‘belevingscentrum’ rond de Schelde. Dit zorgde voor heel wat commotie. Ondertussen liet de gemeente Puurs-Sint-Amands weten dat Emile Verhaeren een prominente plaats zou krijgen in dat nieuw belevingscentrum. Het blijft afwachten wat dit juist zou inhouden.

Portret door Jan De Zutter

Portretten van Emile Verhaeren

Emile Verhaeren was niet alleen dichter, maar ook een kunstcriticus. Hij liet zichzelf portretteren door kunstenaars. Het Emile Verhaerenmuseum heeft een aantal van die portretten in haar vaste collectie, maar voor deze tijdelijke tentoonstelling werden er ook nieuwe portretten gemaakt. Enkele kunstenaars schilderden thema’s die voorkomen in de gedichten. Tijdens de vernissage werden de kunstenaars die hieraan hebben meegewerkt, uiteraard bedankt.

Voorbeelden vertaalde dichtbundels

En dan was het tijd om de tentoonstelling zelf te bezoeken. Wie het museum eerder bezocht heeft, ziet meteen herkenningspunten: de speciale ‘vliegende’ tafels. In die tafels liggen nu de vertalingen van dichtbundels. Je kan hier niet enkel kennismaken met een hele reeks exotische en minder exotische talen, maar ook gedichten lezen (in Nederlandse vertaling). 

Aan de muren zie je de portretten van Emile Verhaeren. 

Groot, groter, grootst

Ik vond het interessant om te zien hoe al die verschillende kunstenaars, elk met hun eigen stijl, een portret van dezelfde man maakten. Als je met kinderen de tentoonstelling zou bezoeken, is een interessant vergelijkingspunt volgens mij de snor. Emile Verhaeren had een nogal karakteristieke snor, maar naargelang de kunstenaar zie je een snor die groot, groter of grootst is.  

Nieuw portret met imposante snor
Portret van Emile Verhaeren

Fietsen in Sint-Amands

In de namiddag gingen we fietsen in en rond Sint-Amands. We stapten af in het pittoreske straatje “De Dam”. Ook hier was er recent veel commotie over want de gemeente had het plan om een stuk van “De Dam” officieel te herdopen in de “Toots Thielemans Boulevard”. Dat plan ging niet door.  

In Sint-Amands zijn er veel verwijzingen naar Emile Verhaeren. Aan de Scheldebocht vonden we zijn standbeeld en wat verderop het praalgraf dat uitkijkt over de Schelde. Er is een café met zijn voornaam, maar in “De Veerman” er naast kan je lekkere desserts eten. 

Regenboog bij de kerk van Sint-Amands

Over de Schelde, over het water

Na de zoete Veerman gingen we naar de echte veerman. We namen met onze fietsen de overzetboot. Terwijl we naar de steiger gingen, zagen we een prachtige regenboog. 

En regenbogen komen natuurlijk niet zomaar uit de lucht vallen. Een beetje later was het zover. Om een lang verhaal kort te maken: de Schelde kreeg wat extra water, en wij ook. 

Praktisch

De tentoonstelling “Emile Verhaeren: portretten en vertalingen” loopt tot 26 november 2023. Het museum is open van vrijdag tot zondag, op feestdagen of op reservatie, en dat van 11 tot 18 uur. Meer informatie is te vinden op de website van het museum. Museum - Emile Verhaeren Museum

Het standbeeld van Emile Verhaeren bij de kerk van Sint-Amands
Met de fiets bij het Emile Verhaerenmuseum
Een bootje op de Schelde
Fietsroutes bekijken in Sint-Amands